İddianamenin kabulüyle birlikte dosya soruşturmanın gizliliğinden çıkar ve savunma, delillerin tamamını görebilir hâle gelir. Kovuşturma aşamasında en çok kaybedilen fırsat, bu görünürlüğün pasif biçimde kullanılmasıdır. CMK ve TCK ekseninde yürüyen yargılamada, hükümden sonra 5275 sayılı Kanun kapsamındaki infaz sonuçlarını da doğrudan etkileyen şey, duruşma boyunca dosyaya girmiş delilin niteliğidir.
İddianame Kabulünden Sonra İlk Okuma
Dosyayı okurken iddianameyi bir anlatı olarak değil, iddia edilen her eylemin hangi delile bağlandığını gösteren bir eşleştirme tablosu olarak ele almak gerekir. Her iddia satırının karşısına dayandığı delil yazıldığında, hangi noktanın yalnızca beyana, hangisinin fiziki veya dijital kayda dayandığı ortaya çıkar. Karşılığı boş kalan satırlar, savunmanın asıl çalışma alanıdır.
Delil Eksikliği Kimin Aleyhine Sonuç Doğurur
Ceza yargılamasında ispat yükü iddia makamındadır ve şüphe sanık lehine yorumlanır. Ancak uygulamada savunmanın sessiz kalması, çelişkilerin tutanağa hiç geçmemesi anlamına gelebilir. Tanık beyanları arasındaki uyumsuzluk duruşmada sorulmadıysa, gerekçeli kararda tartışılmayabilir. Bu nedenle eksikliği yalnızca tespit etmek yetmez; her oturumda tutanağa geçirmek gerekir.
Duruşma Öncesi Hazırlık Sırası
- Delil listesini iddia ve savunma sütunlarına ayırarak yeniden yazın.
- Dinlenecek tanıklar için soru taslağını, çelişkiyi gösteren belge numaralarıyla birlikte hazırlayın.
- Bilirkişi raporu varsa itiraz noktalarını rapordaki sayfa ve paragrafa bağlayarak yazılı sunun.
- Toplanmasını istediğiniz delil için ayrı bir talep dilekçesi verin ve reddedilirse ret gerekçesinin tutanağa geçmesini sağlayın.
- Her oturum sonrası tutanağı okuyup beyanınızın doğru yansıdığını denetleyin.
Talep Dilekçesi Yazarken
Delil toplama talebinin kabul edilme şansı, talebin somutluğuyla doğru orantılıdır. Hangi kaydın, hangi kurumdan, hangi tarih aralığı için ve neyi ispat etmek üzere istendiği yazılmadığında talep soyut kalır. Kayıtların saklama sürelerinin sınırlı olması nedeniyle bu tür taleplerin geç verilmesi, delilin fiilen ulaşılamaz hâle gelmesine yol açabilir.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Suçun türü, dosyadaki delil durumu ve yargılamanın aşaması stratejinin tamamını değiştirebileceğinden, savunmanın bir ceza hukukçusuyla birlikte kurulması önerilir.