Soruşturmadan kovuşturmaya geçildiğinde dosyanın ritmi değişir: artık delil toplayan değil, delil tartışan bir aşamadasınızdır. Bu rehber, CMK çerçevesinde kovuşturma aşamasında ispat planının duruşma takvimine nasıl oturtulacağını ve uzlaştırma seçeneğinin hangi anda değerlendirilmesi gerektiğini konu alır.
Tensip Zaptı Dosyanın Yol Haritasıdır
İddianamenin kabulüyle birlikte düzenlenen tensip kararı, hangi delilin toplanacağını ve hangi kurumdan ne isteneceğini gösterir. İlk okumada şu üç soru cevaplanmalıdır: talep ettiğim deliller tensibe girmiş mi, girmemişse gerekçesi ne, ilk duruşmaya kadar hangi belgeleri kendim temin edebilirim? Tensipte yer almayan bir delil için beklemek yerine, gerekçeli dilekçeyle ayrıca talep edilmesi gerekir.
Delil İkamesini Duruşmaya Bırakmayın
- Tanık listesi, tanığın hangi vakıayı anlatacağı belirtilerek erkenden sunulmalıdır
- Dijital delillerde imaj kaydı ve inceleme raporunun dosyaya girmiş olması denetlenir
- Bilirkişi raporuna itiraz, teknik gerekçeye dayanmalı; genel itiraz sonuç doğurmaz
- Lehe olan kayıtların (kamera, HTS, kurum yazısı) saklama süresi dolmadan istenmesi gerekir
Saklama süresi dolan bir kaydın sonradan temini mümkün olmaz; bu nedenle delil talepleri, duruşma gününe göre değil kaydın ömrüne göre planlanır.
Uzlaştırma Penceresi Nerede Açılır
CMK'da uzlaştırma yalnızca kanunun kapsama aldığı suçlar bakımından mümkündür ve kovuşturma aşamasında da gündeme gelebilir. Kapsama giren bir dosyada uzlaştırmacı görüşmesi geldiğinde verilecek karar, yalnızca maddi bir pazarlık değildir:
- Uzlaşma kabul edilirse edim yerine getirildiğinde dosya sonlanır, ancak olayın hukuki nitelendirmesi tartışılmadan kapanır.
- Uzlaşma reddedilirse yargılama sürer; bu kez ispat yükünün nasıl dağıldığı belirleyici olur.
- Mağdur tarafta ise, uzlaşma edimi ile ayrıca açılabilecek tazminat talebinin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
Karar Sonrası Süreler
Hüküm açıklandığında kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki dönem, dosyanın en çok hak kaybı yaşanan aşamasıdır. Kanun yoluna başvuru iradesinin süresinde ortaya konması, gerekçeli kararın tebliğinden sonra sebeplerin ayrıntılandırılmasından bağımsızdır. İnfaza ilişkin talepler bakımından ise 5275 sayılı Kanun çerçevesindeki başvuru mercii ayrıca belirlenir.
Uyarı
Yukarıdaki anlatım genel usul bilgisidir; her dosyanın suç tipi, delil durumu ve aşaması farklı bir strateji gerektirir. Kovuşturma aşamasındaki tercihlerin sonucu geri alınamayacağından, kararlarınızı müdafi ile birlikte oluşturmanız önemlidir.