İddianamenin kabulüyle birlikte dosya yeni bir usul zeminine geçer: soruşturma aşamasındaki esneklik yerini duruşma takvimine bırakır. CMK ve TCK ile infaz rejimini düzenleyen 5275 sayılı Kanun ekseninde yürüyen bu aşamada, görevli mahkeme sorunu ve uzlaştırma kararı dosyanın seyrini kökten etkileyebilir.
İddianamenin Kabulüyle Değişen Zemin
Kovuşturma aşamasına geçildiğinde, iddianamedeki nitelendirme dosyanın çerçevesini oluşturur. Bu nitelendirmenin hangi maddeye dayandığı ve hangi olgulara bağlandığı satır satır okunmalıdır. Savunma tarafı için ilk iş, iddianamede yer alan olgular ile dosyadaki delillerin örtüşüp örtüşmediğini karşılaştırmalı bir tabloya dökmektir.
Görev İtirazı Ne Zaman İleri Sürülür
Görev konusu, yargılamanın her aşamasında gündeme gelebilse de geç ileri sürülen itiraz pratikte zaman kaybına yol açar. Nitelendirmenin değişmesi ihtimali varsa, bu ihtimalin görev üzerindeki etkisi baştan değerlendirilmelidir. Görevsizlik kararı verilmesi hâlinde dosyanın yeni mahkemede alacağı sıra ve tutukluluk durumu ayrıca planlanmalıdır.
Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlarda Duraklama
- Her suç uzlaştırmaya tabi değildir; kapsam dosya özelinde kontrol edilmelidir.
- Uzlaştırma süreci başladığında yargılamanın seyri geçici olarak değişir.
- Uzlaşma sağlanırsa doğacak sonuçlar taraflara önceden açıklanmalıdır.
- Edim içeren uzlaşmalarda ödeme takvimi ve yerine getirilmemesi hâli yazılmalıdır.
- Mağdur tarafın tazminat talepleri bakımından durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Duruşma Takvimi ve Talep Sırası
- Tanık dinletme talepleri, hangi olgunun ispatına yöneldiği belirtilerek sunulmalıdır.
- Bilirkişi veya uzman görüşü ihtiyacı erken bildirilmelidir.
- Dosyaya sonradan giren belgelere karşı beyan süresi kaçırılmamalıdır.
- Tutukluluk incelemeleri ayrı bir takvimde izlenmelidir.
- Esas hakkındaki savunma için hazırlık, son celseye bırakılmamalıdır.
Karar Sonrası İçin Baştan Hazırlık
Hükümle birlikte başlayacak kanun yolu süresi kısadır ve gerekçeli kararın tebliğine bağlıdır. Bu nedenle duruşma boyunca tutulan notlar, sonraki aşamanın taslağı gibi düzenlenmelidir. İnfaza ilişkin sonuçların da baştan bilinmesi, tercih edilecek savunma stratejisini etkiler.
Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme amacı taşır. Suçun niteliği, delil durumu ve sanığın kişisel koşulları izlenecek yolu değiştireceğinden, kovuşturma aşamasında mutlaka bir müdafi ile çalışılması gerekir.