İddianame kabul edildiğinde dosya artık savcılığın değil, mahkemenin yönettiği bir sürece geçer. CMK, TCK ve 5275 sayılı Kanun ekseninde ilerleyen kovuşturmada savunmanın gücü, duruşmada söylenenlerden çok, hangi delilin ne zaman ve nasıl tartışmaya sokulduğuna bağlıdır. Uzlaşma kapsamındaki suçlarda ise ayrıca bir tercih doğar: yargılamayı sürdürmek mi, uzlaşma yoluna gitmek mi?
İddianameyi Delil Haritasına Dönüştürmek
Savunmanın ilk işi iddianameyi paragraf paragraf okuyup her isnadın karşısına dayandığı delili yazmaktır. Böylece hangi iddianın tanık beyanına, hangisinin belgeye, hangisinin yalnızca değerlendirmeye dayandığı görünür hâle gelir. Dayanaksız kalan isnatlar, esas hakkındaki savunmanın değil, ilk duruşmadaki taleplerin konusu olmalıdır.
Delilin Hukuka Uygunluğu Ayrı Bir Tartışmadır
Bir delilin içeriği aleyhe olsa dahi, elde ediliş biçimi hukuka aykırıysa hükme esas alınamaz. Bu nedenle arama, elkoyma, iletişimin denetlenmesi ve teşhis işlemlerinin usulüne uygunluğu ayrı bir başlıkta incelenmelidir. İtirazın zamanında ve tutanağa geçirilerek yapılması, kanun yolu aşamasında da belirleyici olur.
Duruşma Hazırlığında Somut Adımlar
- Tanık listesi, her tanığın hangi vakıayı aydınlatacağı belirtilerek sunulur.
- Dosyaya girmesi istenen kayıtlar için ilgili kurumlardan celp talebi yazılır.
- Bilirkişi raporuna itiraz, teknik dayanakla ve rapordaki hangi bölüme yönelik olduğu gösterilerek yapılır.
- Lehe olan kamera ve iletişim kayıtlarının saklama süresi dolmadan istenmesi sağlanır.
- Mağdur ve müşteki beyanlarındaki çelişkiler tarih sırasıyla çıkarılır.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde
Uzlaşma yalnızca kapsamdaki suçlar bakımından mümkündür ve kabul edilmesi hâlinde yargılamanın seyri değişir. Karar verilirken isnadın ispat gücü, olası hükmün sonuçları, adli sicil etkisi ve tarafın gerçekten talep ettiği giderim birlikte değerlendirilmelidir. Uzlaşmanın reddi tek başına aleyhe bir sonuç doğurmaz; ancak sürecin hangi aşamasında değerlendirildiği savunmanın bütünlüğü açısından önem taşır.
Değerlendirme
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; isnat edilen suçun niteliği ve dosyadaki delil durumu izlenecek yolu değiştirir. Kovuşturma aşamasındaki her talep hak kaybı doğurabileceğinden, dosyanın tamamı üzerinden hukuki destek alınması önemlidir.