İddianamenin kabulüyle başlayan kovuşturma evresi, ceza yargılamasının duruşmalı ve en belirleyici bölümüdür. Bu aşamada atılan her adımın süreye bağlı olması, sanık ve müşteki açısından hak kaybı riskini yükseltir. Rehber, kovuşturmada zamanla ilgili başlıca noktalara ve savunmanın nasıl kurulacağına odaklanır.
Kovuşturmayı Soruşturmadan Ayıran Çizgi
Soruşturma savcılık elinde yürürken, kovuşturma mahkeme önünde geçer. CMK düzenlemeleri uyarınca bu evrede tanık dinleme, bilirkişi raporu tartışma ve delil sunma imkânları netleşir. Sanığın haklarını en etkili biçimde kullanabileceği dönem burasıdır; bu yüzden ilk duruşmaya kadar savunma stratejisinin kurulmuş olması gerekir.
Süreye Bağlı İşlemler
Duruşmada verilen ara kararlara karşı itiraz, tanık listesi bildirimi, delil talepleri ve nihai kararın tebliği sonrası kanun yolu başvuruları belirli süreler içinde yapılmalıdır. Bu sürelerin bir kısmı duruşmada tefhimle, bir kısmı tebliğle başlar. Tefhim ve tebliğ ayrımının karıştırılması, kanun yolu süresinin kaçırılmasına yol açabilir.
Zamanaşımının İki Yüzü
TCK bakımından dava zamanaşımı, suçun türüne ve öngörülen cezaya göre değişir. Zamanaşımı dolduğunda kamu davası düşer; bu nedenle uzun süren dosyalarda zamanaşımı hesabı savunmanın önemli bir aracıdır. Öte yandan zamanaşımını kesen ve durduran işlemler bulunduğundan, hesabın basit bir takvim çıkarımıyla yapılmaması gerekir.
İnfaz Boyutuna Hazırlık
Mahkûmiyet ihtimaline karşı 5275 sayılı CGTİHK çerçevesindeki infaz rejimi baştan öngörülmelidir. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme gibi kurumların dosyaya etkisi, savunmanın yönünü ve talep edilecek hususları etkiler.
- İlk duruşmadan önce delil ve tanık planını hazırlayın.
- Tefhim ve tebliğ tarihlerini ayrı ayrı kaydedin.
- Zamanaşımı hesabını kesen işlemleri gözeterek yapın.
- Kanun yolu süresini karar tarihinden itibaren takip edin.
Ceza dosyaları isnat edilen suça ve delil durumuna göre büyük farklılık gösterir. Buradaki genel çerçeve, somut dosyanızın yönünü belirlemez; savunmanın erken kurulması hayati olduğundan, kovuşturma başlar başlamaz bir hukukçudan destek almanız yerinde olacaktır.