Bir borçtan dolayı ücretine haciz konulan çalışan için tek soru "ne kadar kesilecek" değildir; aynı zamanda takibin hukuka uygun başlayıp başlamadığı da önemlidir. İlamsız takipte alacaklı, elinde mahkeme kararı olmadan borçluya ödeme emri gönderir; bu da borçluya güçlü bir savunma penceresi bırakır.
Ödeme Emrine İtirazın Gücü
İlamsız takibin ayırt edici yönü, borçlunun ödeme emrine yasal süresi içinde itiraz etmesiyle takibin kendiliğinden durmasıdır. İtiraz için gerekçe göstermek şart değildir; borca itiraz edildiğinde alacaklı, takibe devam edebilmek için itirazın iptali ya da kaldırılması yoluna gitmek zorunda kalır. Bu yüzden ödeme emrini eline alan kişinin ilk yapması gereken, süreyi kaçırmadan icra dairesine itirazını sunmaktır.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir?
İİK, ücretin tamamının değil, belirli bir kısmının haczedilebileceğini öngörür; kalan bölüm borçlunun ve ailesinin geçimi için korunur. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışındadır ve öncelik taşır. Kesinti oranı belirlenirken asgari ücret düzeyindeki korumalar da dikkate alınır. İşverenin bu sınırları aşan kesinti yapması, hem çalışana hem de sürece aykırıdır.
Haciz İhbarnamesi ve İşverenin Sorumluluğu
- İcra dairesi işverene haciz ihbarnamesi gönderir; işveren, çalışanın ücret durumunu bildirmekle yükümlüdür.
- İhbarnameye süresinde itiraz edilmezse işveren, kesip yatırması gereken tutardan sorumlu hale gelebilir.
- Birden fazla haciz varsa kesintiler sıraya göre yapılır; nafaka haczi diğerlerinin önüne geçer.
Borçlunun Başvurabileceği Yollar
İtiraz süresi kaçırılmışsa dahi borçlunun eli tamamen boş değildir. Borcun sonradan ödendiği, zamanaşımına uğradığı ya da takibin usulüne aykırı olduğu durumlarda icra mahkemesine başvuru mümkündür. Şikayet ve itfa/imhal iddiaları farklı usullere tabidir; hangi yolun açık olduğu somut duruma göre değişir.
Kapanış
Maaş haczinde en sık yaşanan kayıp, ödeme emrine itiraz süresinin farkında olmadan geçirilmesidir. Ücretinize haciz geldiğinde takibin dayanağını ve kesinti oranının doğruluğunu bir hukukçuyla kontrol etmeniz, geri dönüşü zor sonuçların önüne geçebilir.