İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğunlukla dava aşaması değil, kazanın hemen ardından tutulan kayıtlardır. Olay yerinin değişmesi, tanıkların işten ayrılması ve kayıtların güncellenmesi ilk haftalarda gerçekleşir. Bu rehber, ilk bir aylık pencereyi bir kontrol disiplinine dönüştürür ve tebligat gecikmesinin yarattığı riski gösterir.
İlk Bir Ay Neden Belirleyici?
Kazadan sonraki günlerde iş yerindeki fiziki koşullar değişir, arızalı ekipman onarılır veya değiştirilir, vardiya listeleri güncellenir. Bir ay sonra istenen bir kayıt artık aynı içerikte olmayabilir. Bu nedenle ilk aylık dönem, hukuki bir hak düşürücü süre olduğu için değil, delilin hâlâ mevcut olduğu tek dönem olduğu için kritiktir. Olay yerinin fotoğraflanması, kullanılan makine ve koruyucu ekipmanın kayıt altına alınması ve tanıkların iletişim bilgilerinin toplanması bu dönemde yapılmalıdır.
Üç İş Günlük Bildirim ve Kayıt Zinciri
5510 sayılı Kanun uyarınca işveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür. Kolluğa bildirim ise gecikmeksizin yapılır. Bildirimin hiç yapılmaması veya kazanın iş kazası olarak nitelendirilmemesi, sonraki tüm aşamaları etkiler. 6331 sayılı Kanun kapsamında tutulması gereken risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri ve periyodik bakım kayıtları da aynı dönemde talep edilmelidir.
Arabuluculuk Zorunlu mu? Sık Yapılan Karıştırma
İşçilik alacakları için 7036 sayılı Kanun ile getirilen dava şartı arabuluculuk, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara bağlı tespit, itiraz ve rücu davaları bakımından uygulanmaz. Bu ayrımın bilinmemesi, dosyanın gereksiz yere arabuluculuk aşamasında bekletilmesine yol açar. Buna karşılık aynı fesihten doğan kıdem, ihbar veya ücret alacakları talep edilecekse, o kalemler için 4857 ve 7036 çerçevesindeki usul basamakları ayrıca işler.
Kusur ve Maluliyet İncelemesine Hazırlık
- Kaza tespit tutanağı, olay yeri fotoğrafları ve varsa kamera kayıtları.
- Hastane kayıtları, ilk müdahale evrakı ve tedavi süreci belgeleri.
- İş yerinin risk değerlendirmesi ve önceki denetim raporları.
- Kazaya karışan makinenin bakım ve uygunluk belgeleri.
- Sigortalının işe giriş bildirgesi ve fiili çalışma süresini gösteren kayıtlar.
Tebligat Gecikmesinin Etkisi
Kurum işlemlerine ve raporlara karşı yapılacak itirazlar tebliğe bağlı sürelerle işler. Tedavi nedeniyle adreste bulunmayan sigortalıya yapılan tebligatın geç öğrenilmesi, itiraz hakkının farkında olunmadan tükenmesine yol açar. Yakınlardan birinin evrak takibiyle görevlendirilmesi ve adres bilgisinin güncellenmesi bu riski azaltır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; iş kazası dosyaları kusur dağılımı ve maluliyet oranına göre şekillenir. Kayıtlarınızı topladıktan sonra bir avukatla görüşmeniz, delil kaybını önlemenin en etkili yoludur.