İş sözleşmesinin feshi, çalışan açısından tek bir olay gibi görünse de hukuken birden fazla talebi aynı anda doğurur: feshin geçersizliği, kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmemiş ücret kalemleri. 4857 ve 7036 sayılı kanunların çizdiği usulde bu taleplerin süresi ve sırası farklıdır; 5510 kapsamındaki hizmet kayıtları ile 6331 kapsamındaki iş sağlığı belgeleri ise hesabın dayanağını oluşturur.
Fesih Bildiriminin Tebliği Neden Bu Kadar Önemli
İşe iade talebinde süre, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten işler ve kısadır. Bildirimin elden verilip verilmediği, imzadan imtina tutanağı tutulup tutulmadığı, posta yoluyla gönderilmişse hangi gün tebliğ edildiği bu nedenle kayıt altına alınmalıdır. Sözlü olarak işten çıkarılan ve yazılı bildirim almayan çalışan bakımından ise fiilen çalıştırılmadığı ilk gün belirleyici olur; bu tarihi gösteren mesaj, kartlı geçiş kaydı veya tanık beyanı dosyanın temelini oluşturur.
Kıdem ve İhbar Hesabında Kullanılacak Veriler
- İşe giriş ve çıkış tarihlerini gösteren sigorta hizmet dökümü
- Son bir yıla ait bordrolar ve banka ücret ödemeleri
- Yol, yemek, prim gibi düzenli ödemelerin belgeleri
- Yıllık izin kullanım kayıtları ve fazla çalışma verileri
- Aynı işverene ait farklı şirketlerde geçen sürelere ilişkin kayıtlar
Giydirilmiş ücretin doğru hesaplanması, tazminat tutarını doğrudan değiştirir; yalnızca bordroda görünen çıplak ücret üzerinden yapılan hesap çoğu dosyada eksik kalır.
Arabuluculuk Başvurusunda Sık Yapılan Hata
İşçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Başvurunun süresinde yapılması kadar, karşı tarafın doğru gösterilmesi de önemlidir. Alt işveren ilişkisi bulunan dosyalarda yalnızca bir şirketin muhatap gösterilmesi, sonradan açılacak davada taraf sorunu doğurur. Son tutanakta uyuşmazlık konusu taleplerin açıkça sayılması da ihmal edilmemelidir.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Arabuluculuk davetinin ve sonraki bildirimlerin eski adrese gönderilmesi, tarafın süreçten habersiz kalmasına yol açar. İşe iade kararı kesinleştikten sonra çalışanın işverene başvurması gereken süre de yine bildirime bağlıdır ve kaçırıldığında iade hakkı fiilen kullanılamaz hale gelir. Süreç boyunca adres ve elektronik tebligat bilgisinin güncel tutulması, bu kayıpların önüne geçer.
Karar Sonrası Takvim
- Kararın kesinleşme tarihini belgeleyin
- İşverene yapılacak başvuruyu yazılı ve ispatlanabilir biçimde yapın
- İşe başlatılmama halinde doğacak alacakları ayrı ayrı hesaplayın
- Bu dönemde ödenen ücret ve sigorta bildirimlerini takip edin
Her fesih kendi koşullarıyla değerlendirilir ve işyerinin yapısı sonucu etkiler. Sürenin kısa olduğu bu dosyalarda, belgelerinizle birlikte erken bir hukuki değerlendirme almanız önem taşır.