İş ilişkisinden doğan alacak taleplerinde, dava dilekçesi hazırlanmadan önce tamamlanması gereken bir aşama vardır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde, işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bu rehber, bu basamağın atlanmasından veya eksik yürütülmesinden doğan kayıpları konu alıyor.
Hangi Talepler Dava Şartına Tabi?
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacak talepleri ile işe iade istemi bu kapsamdadır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara bağlı rücu istemleri bakımından durum farklıdır. Bu ayrımı yapmadan tüm talepleri tek bir arabuluculuk başvurusuna sıkıştırmak veya tersine hiç başvurmadan dava açmak, dosyanın usulden reddine yol açar.
Başvuruyu Doğru Kurmak
- Karşı tarafı doğru belirleyin: alt işveren-asıl işveren ilişkisi varsa her ikisini de başvuruya dahil edin.
- Şirket unvanını ticaret sicilindeki haliyle yazın; işyeri adı ile tüzel kişilik farklı olabilir.
- Talep kalemlerini tek tek sayın; son tutanakta yer almayan bir kalem için dava açmak sorun doğurur.
- Görüşmeye katılamayacaksanız usulüne uygun temsil sağlayın; geçerli mazeret olmaksızın katılmamanın gider yönünden sonuçları vardır.
- Anlaşma sağlanırsa, tutanakta hangi kalemlerin kapsandığını ve hangilerinin saklı tutulduğunu açıkça yazdırın.
Anlaşamama Tutanağından Sonraki Takvim
Son tutanağın düzenlenmesinden itibaren dava açmak için tanınan süre sınırlıdır ve özellikle işe iade taleplerinde bu süre kısa tutulmuştur. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren arabulucuya başvuru süresi ile son tutanaktan sonra dava açma süresi birbirinden ayrı iki takvimdir; ikisinin de ayrı ayrı izlenmesi gerekir. Bu iki süreden herhangi birinin kaçırılması, talebin esası ne kadar güçlü olursa olsun sonucu değiştirir.
Delil Hazırlığını Görüşmeden Önce Yapın
- Bordro, imza sirküleri, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları.
- Banka hesap dökümleri; maaş ödemelerinin tutar ve tarih düzenini gösterecek biçimde.
- Fazla çalışma iddiasını destekleyen vardiya çizelgeleri, işyeri giriş kayıtları veya yazışmalar.
- Fesih bildirimi, savunma istem yazısı ve tutanaklar.
- Sosyal güvenlik hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesindeki kod bilgisi.
Görüşmeyi Boş Geçmemek
Arabuluculuk yalnızca aşılması gereken bir formalite değildir. Görüşmede ortaya konulan belgeler ve karşı tarafın beyanları, ileride açılacak davanın çerçevesini de etkiler. Anlaşma sağlanamasa bile, tarafların hangi kalemlerde uzlaştığı ve hangilerinde ayrıştığı netleşir. Öte yandan, geniş kapsamlı ibare içeren bir anlaşma metnini yeterince incelemeden imzalamak, saklı tutulduğu sanılan hakların da kapanmasına yol açabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Fesih tarihi, iş ilişkisinin yapısı ve talep kalemleri sonucu belirlediğinden, başvurunuzu yapmadan önce dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz uygun olur.