İşe iade talebinde başarıyı belirleyen ilk unsur, feshin haklı olup olmadığı değil; başvurunun zamanında ve doğru sırayla yapılmasıdır. Bu alanda süre kısadır, basamaklar bellidir ve atlanan bir adım telafi edilemez.
Bir Aylık Sürenin Başlangıcı
4857 sayılı Kanun, iş güvencesi kapsamındaki işçinin fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde harekete geçmesini arar. Tartışma çoğunlukla bu "bildirim" anının ne zaman gerçekleştiği üzerinde çıkar: sözlü beyan, tutanak, elden imzalatılan yazı veya kargo ile gönderilen ihbarname farklı tarihlere işaret edebilir. İşçinin elinde tebliğ tarihini gösteren bir belge yoksa, ilk yapılacak iş bu tarihin kayıt altına alınmasıdır.
Zorunlu Arabuluculuk Basamağı Atlanamaz
7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebi bakımından arabulucuya başvuru dava şartıdır. Doğrudan mahkemeye açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren yine kısa bir süre içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu iki süre birbirinden bağımsızdır ve ayrı ayrı takip edilmelidir.
İşe İade ile Alacak Taleplerini Ayırmak
- İşe iade, feshin geçersizliğinin tespitine yöneliktir ve kendi süre rejimine tabidir.
- Kıdem, ihbar, fazla çalışma gibi alacaklar zamanaşımı süreleri içinde talep edilir.
- İki talep aynı dilekçede karıştırıldığında, hızlı yürümesi gereken iade süreci yavaşlar.
Sosyal Güvenlik ve İş Sağlığı Boyutunun Farklı Mercii
Prim gün sayısı, hizmet tespiti veya sigortalılık başlangıcına ilişkin uyuşmazlıklar 5510 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir yol izler ve çoğu zaman önce Kuruma başvuru gerektirir. İş kazası veya meslek hastalığı iddiası varsa 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ile idari süreçler de devreye girer. Bunları fesih dosyasının içine yerleştirmek, her iki talebin de zayıflamasına yol açar.
Fesih Dosyasında İspat Yükünün Dağılımı
Geçerli sebep iddiasını ortaya koyma yükü işverendedir; buna karşılık işçinin de savunmasını destekleyecek somut malzemeyi hazırlaması gerekir: görev tanımı, performans yazışmaları, izin ve puantaj kayıtları, uyarı ve savunma istem yazıları. Bu belgeler arabuluculuk aşamasından önce toplandığında, görüşmedeki pazarlık gücü de değişir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçevedir; işyerinin büyüklüğü, işçinin kıdemi ve feshin gerekçesi sonucu doğrudan etkiler. Fesih bildirimini aldığınız gün hukuki destek almanız, süre riskini en aza indirir.