Kıdem tazminatı, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin kalemleri çoğu zaman tek dilekçede birleştirilir. Oysa dosyanın hangi mahkemede ve hangi yerde açıldığı, hesabın kendisi kadar belirleyicidir. Yanlış yer tercihi, alacağın esasına hiç girilmeden dosyanın başka mahkemeye gönderilmesine ve aylarca süren bir gecikmeye yol açabilir.
Uyuşmazlık Hangi Mahkemenin Önüne Gider?
İşçi ile işveren arasındaki bireysel uyuşmazlıklar 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca iş mahkemelerinde görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Uyuşmazlık hizmet tespiti, prim veya sigortalılık başlangıcı gibi 5510 sayılı Kanun kapsamına giren bir yöne dokunuyorsa, bu talep kaleminin ayrı değerlendirilmesi gerekir; görev itirazlarının önemli bir kısmı tam da bu ayrımın atlanmasından doğar.
Yetkiyi Belirleyen İki Bağlantı Noktası
İş davalarında yetki, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesine bağlanmıştır. Zincir işletmelerde ya da alt işveren ilişkisinde işçinin fiilen çalıştığı şube ile merkez adresi farklı olabilir. Tercih yapılırken tanıkların bulunduğu yer, işyeri kayıtlarının fiziken nerede tutulduğu ve keşif ihtimali birlikte düşünülmelidir. Sözleşmeye konulan yetki kayıtlarının işçi aleyhine mutlak bir sonuç doğurmayacağı, iş hukukunun koruyucu karakterinden kaynaklanır.
Arabuluculuk Tutanağı Dosyanın İskeleti
İşçilik alacaklarında arabulucuya başvuru dava şartıdır ve tutanak, dava dilekçesiyle satır satır örtüşmelidir. Tutanakta alt işveren taraf olarak gösterilmemişse, unvan eksik yazılmışsa ya da bazı talep kalemleri hiç anılmamışsa, dava kısmen veya tamamen usulden reddedilebilir. Bu kontrol, dilekçe yazımından önce yapılmalıdır.
Tebligat Gecikmesi Kıdem Hesabını Nasıl Bozar?
Fesih bildiriminin, ihtarnamenin veya arabuluculuk davetinin geç ulaşması yalnızca bir usul ayrıntısı değildir. Fesih tarihi kıdem süresinin son gününü, faiz başlangıcını ve zamanaşımı hesabının çıkış noktasını belirler. Tebligatın 7201 sayılı Tebligat Kanunu’na uygun yapılmadığı hallerde muhatabın işlemi öğrendiğini beyan ettiği tarih esas alınabileceğinden, mazbatanın her satırı okunmalıdır: adres, kime teslim edildiği, komşu veya yönetici beyanı, elektronik tebligat kaydı.
Dosyayı Baştan Sağlamlaştıran Kontroller
- Fesih bildiriminin tarihi ile eline ulaşma tarihi ayrı ayrı belgelenmeli
- SGK işten ayrılış bildirgesi ile bordro çıkışı karşılaştırılmalı
- Ücretin banka kaydı, elden ödeme iddiası varsa yan delillerle desteklenmelidir
- Fazla çalışma için puantaj, giriş-çıkış ve mesai yazışmaları toplanmalı
- Yetki itirazına karşı hangi bağlantı noktasına dayanıldığı dilekçede açıkça yazılmalı
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın çalışma düzeni, fesih biçimi ve belge durumu sonucu değiştirebilir. Kıdem hesabı ve mahkeme seçimi birlikte kurgulanması gereken iki karar olduğundan, somut olayınız için bir hukukçuyla dosyanızı birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.