İşe iade sürecinde en sert sınır, delil değil takvimdir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar çerçevesinde ilerleyen dosyalarda, fesih bildiriminden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre kaçırıldığında, feshin geçersizliğine ilişkin en güçlü deliller dahi sonuç doğurmaz.
Fesih Tarihini Sabitlemek
Sürenin başlangıcı için esas alınan tarih, işverenin fesih iradesini işçiye ulaştırdığı andır. Uygulamada bu an tartışmalı olabilir: bildirim tutanağının imzadan imtina şerhiyle düzenlenmesi, yazının kargo veya noter yoluyla gönderilmesi, işçinin raporlu olduğu dönemde bildirim yapılması gibi hâllerde tarih kayması yaşanır. Bu nedenle elde bulunan her belge (tutanak, kargo takip kaydı, noter tebliğ şerhi, sistem çıkışı, işten ayrılış bildirgesi) tarih sırasına göre dizilmelidir. Bildirim geç ulaşmışsa, teslim kaydı sürenin gerçek başlangıcını göstermek için birincil delildir.
İspat Yükünün Dağılımı
Feshin geçerli bir nedene dayandığını ortaya koymak kural olarak işverene düşer. İşçi ise feshin başka bir nedene dayandığını ileri sürüyorsa, bu iddiasını desteklemekle yükümlüdür. Bu dağılım, hazırlanacak delil listesini doğrudan belirler: işçi tarafında performans yazışmaları, görev değişikliği bildirimleri, izin ve mesai kayıtları, tanık listesi öne çıkarken; işveren tarafında savunma alınması, disiplin süreci ve son çare ilkesine ilişkin kayıtlar önem kazanır.
Toplanması Gereken Kayıtlar
- İş sözleşmesi, görev tanımı ve varsa değişiklik protokolleri
- Bordrolar, prim ve fazla çalışma kayıtları, puantaj
- Sigortalı işe giriş ve çıkış bildirgeleri, çıkış kodu
- Savunma istem yazısı ve verilen savunma metni
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma yazışmalarının çıktıları
- İş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki eğitim ve tutanak kayıtları
Arabuluculuk Aşamasını Boşa Geçirmemek
Arabuluculuk yalnızca formalite olarak görülürse, dava aşamasında kullanılacak bilgi kaybedilir. Görüşmede işverenin fesih gerekçesini nasıl ifade ettiği, son tutanağa yansıyan beyanlar ve sunulan belge listesi, sonraki aşamada tutarlılık denetiminin malzemesi olur. Anlaşma sağlanamaması hâlinde son tutanağın tarihinden itibaren dava için öngörülen sürenin ayrıca takip edilmesi gerekir; bu ikinci süre, ilk aylık süre kadar sık gözden kaçar.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Fesih türü, işyerindeki koşullar ve bildirimin ulaşma biçimi süreci değiştirebileceğinden, bildirim eline ulaşır ulaşmaz dosyaya özgü hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.