İş sözleşmesi feshedilen çalışanın önünde birbirinden farklı iki hat vardır: feshin geçersizliğine dayanan işe iade hattı ve fazla mesai gibi ücret alacaklarına dayanan alacak hattı. Bu iki hattın süreleri, tarafları ve ispat araçları aynı değildir. 4857 ve 7036 çerçevesinde ikisini karıştırmamak, hak kaybını önlemenin ilk şartıdır.
Zaman Fesih Bildiriminin Tebliğiyle Başlar
İşe iade hattında belirleyici tarih, yazılı fesih bildiriminin çalışana ulaştığı tarihtir. Bildirim elden imza karşılığı verilmişse tarih tutanakta, posta ile gönderilmişse tebliğ şerhindedir. Çalışan raporlu, izinli ya da adres değişikliği yapmışsa bildirim geç ulaşabilir; bu durumda "ne zaman öğrendim" sorusunun cevabı belgeyle kurulmalıdır. İşten çıkış kodunun SGK kayıtlarına yansıma tarihi de destekleyici bir veridir.
Arabuluculuk: Atlanamayan Aşama
- İşe iade talebi için arabulucuya başvuru, dava öncesi zorunlu aşamadır; doğrudan açılan dava usulden reddedilir.
- Başvuru formunda talep konusu açıkça "feshin geçersizliği ve işe iade" olarak yazılmalıdır.
- Son tutanağın "anlaşma" mı "anlaşmama" mı olduğu ve düzenlenme tarihi, dava süresi bakımından kritiktir.
- Anlaşma tutanağında hangi alacakların kapsandığı tek tek sayılmalıdır; genel ibare sonradan tartışma yaratır.
Fazla Mesaiyi Ayrı Bir Dosya Gibi Kurgulayın
Fazla çalışma iddiası, işe iade dosyasının içinde eritilmemelidir. Bu iddianın ispatında şu kaynaklar önem taşır: puantaj ve mesai çizelgeleri, giriş-çıkış turnike veya kart kayıtları, servis ve yemek listeleri, iş yazışmalarının saat bilgisi, banka hesabına yansıyan ödeme kalemleri. Ücret bordrosunda fazla mesai tahakkuku görünüyor ve ihtirazi kayıt konulmamışsa, o döneme ilişkin iddia zayıflar; bu nedenle bordroların imza ve kayıt durumu baştan incelenmelidir.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Somut Riskler
Gecikmiş bir tebligat, yalnızca başvuru gününü değil, arabuluculuk son tutanağından sonraki dava takvimini ve işe başlatılma talebinin iletileceği tarihi de kaydırır. Adres kaydının güncel tutulması, e-devlet bildirimlerinin izlenmesi ve işverene yapılan her başvurunun tarihli-kayıtlı kanaldan gönderilmesi bu riski düşürür. Karşı tarafa gönderilen ihtarların gönderim ve ulaşma tarihleri aynı çizelgede tutulmalıdır.
Kararın Ardından Yapılması Gerekenler
- İşe iade kararı kesinleştikten sonra, öngörülen süre içinde işverene başvuru yapılması gerekir; bu başvuru yazılı ve ispatlanabilir olmalıdır.
- Başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelebileceğinden, tarih takibi karar sonrasında da sürmelidir.
- Fazla mesai ve diğer ücret alacakları, işe iade sonucuna göre yeniden hesaplanmalıdır.
- İş sağlığı ve güvenliği boyutu bulunan dosyalarda 6331 kapsamındaki kayıtlar da toplanmalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; işyeri uygulamaları ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebilir, dosyanız için bireysel hukuki değerlendirme almanız yararınıza olacaktır.