Hizmet tespiti, prim gün sayısının eksik bildirilmesi, işe giriş tarihinin geç gösterilmesi veya iş kazasının bildirilmemesi gibi uyuşmazlıklarda sonucu belirleyen tek şey vardır: ispat. Bu alanda taraflar arasındaki bilgi ve belge dengesizliği belirgindir; kayıtların çoğu işveren ve kurum nezdindedir. Bu rehber, 4857, 5510, 6331 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesinde ispat düzenini ve başvuru sırasını ele alıyor.
İspat Yükünün Nerede Olduğunu Belirlemek
Uyuşmazlığın türü, kimin neyi ispatlayacağını değiştirir. Çalışmanın varlığı iddiası ile çalışmanın süresine ilişkin iddia farklı belgelerle desteklenir. Ücretin miktarı tartışmalıysa banka kayıtları ve emsal ücret araştırması öne çıkar. Fazla çalışma iddiasında ise işyerindeki çalışma düzenini gösteren kayıtlar belirleyici olur. Dilekçe yazılmadan önce her iddia için hangi delilin sunulacağı tek tek eşleştirilmelidir.
Belge Envanterinin Kaynakları
- Kurum kayıtları: hizmet dökümü, işe giriş ve çıkış bildirgeleri, prim bildirimleri
- İşyeri kayıtları: puantaj, giriş çıkış kayıtları, servis ve yemek listeleri, görev yazıları
- Üçüncü kişi kayıtları: aynı dönemde işyerinde çalışan kişilerin kayıtlı hizmetleri
- Dijital izler: kurumsal e-posta yazışmaları, iş uygulaması kayıtları, mesai planları
Başvuru ve Dava Sırası
- Kuruma yapılan başvurunun konusu ve tarihi netleştirilir; verilen yanıt tam metin olarak saklanır.
- Uyuşmazlık işçi ile işveren arasındaysa arabuluculuk aşamasının kapsamı kontrol edilir; hizmet tespiti gibi kurumu ilgilendiren talepler farklı bir düzene tabidir.
- Dava dilekçesinde talepler ayrıştırılır: tespit talebi ile alacak talebi aynı başlık altında karışmamalıdır.
- Tanık delili kullanılacaksa, tanıkların aynı dönemde ve aynı işyerinde kayıtlı olması ispat gücünü artırır.
- Bilirkişi incelemesi öngörülüyorsa, incelemeye esas alınacak kayıtların dosyaya eksiksiz girmesi sağlanır.
Tebligat Gecikmesinin Yarattığı Kayıp
Kurum yazıları, iş yeri adresine ya da eski ikametgâha yapıldığında geç öğrenilir; itiraz ve dava pencereleri ise bildirimle işlemeye başlar. İş ilişkisi sona erdiğinde adres değişikliğinin ilgili birimlere bildirilmesi, elektronik bildirim kanallarının düzenli kontrol edilmesi ve her yazının ulaşma tarihinin kaydedilmesi bu kaybı önler.
İş Kazası Dosyalarında Ek Katman
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin kayıtlar, olayın hemen ardından toplanmadığında zamanla ulaşılamaz hâle gelir. Eğitim kayıtları, risk değerlendirme belgeleri ve olay yeri tespitleri erken aşamada talep edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma ilişkisinin biçimi ve dönemsel mevzuat farklılıkları sonucu etkileyeceğinden, dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.