İşe iade talebi, iş hukukunun en katı takvimlerinden birine bağlıdır. Kıdem ve ihbar alacaklarının hesabı ise iade sonucuna göre baştan değişebilir. Bu nedenle dosyanın kurgusu, fesih bildiriminin tebliğ edildiği gün üzerine oturtulmalıdır.
Hangi Mahkeme, Nerede
Uyuşmazlık iş mahkemesinin görev alanındadır. 7036 sayılı Kanun yetkiyi kesin biçimde düzenler: dava, davalı işverenin dava tarihindeki yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde açılır. Bu kural taraf iradesiyle değiştirilemez; iş sözleşmesine konulan farklı bir yetki kaydı sonuç doğurmaz. Zincirleme taşeron ilişkilerinde ise işin fiilen görüldüğü yer, alt işverenin merkez adresinden daha belirleyici olabilir.
Arabuluculuk Zorunluluğu ve Sürenin İşleyişi
İşe iade talebinde arabuluculuğa başvuru dava şartıdır ve fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Anlaşmama tutanağının düzenlenmesinden sonra dava için iki haftalık ek süre işler. Buradaki iki eşik birbirini beslediğinden, birinci sürenin kaçırılması ikinci aşamayı tamamen anlamsız kılar.
Tebligat Gecikmesinin Somut Sonuçları
- Fesih yazısının elden imzalatılmadığı hallerde posta kaydındaki tebliğ tarihi esas alınır; işçinin mektubu geç teslim alması süreyi geriye çekmez.
- İşçinin adres değişikliğini bildirmemesi, eski adrese yapılan tebliğin geçerli sayılmasına yol açabilir.
- Sözlü olarak işten çıkarılıp yazılı bildirim yapılmayan hallerde fiili fesih tarihinin ispatı işçiye kalır; bu noktada işyeri giriş kayıtları, SGK çıkış bildirgesi ve mesajlaşma kayıtları önem kazanır.
Kıdem Hesabını Etkileyen Kalemler
- Giriş ve çıkış tarihleri arasındaki askı süreleri, ücretsiz izinler ve raporlu dönemler ayrıştırılır.
- Giydirilen brüt ücretin içine girecek yol, yemek, ikramiye ve düzenli prim kalemleri belgelenir.
- Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler için hizmet birleştirme ihtimali kontrol edilir.
- İade kararı halinde boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının, kıdem hesabına etkisi ayrıca not edilir.
Sonuç Yerine
İşe iade dosyalarında hak kaybı çoğunlukla esasa ilişkin zayıflıktan değil, takvimin yanlış başlatılmasından doğar. Fesih yazısını aldığınız günü belgeleyip ilk hafta içinde hukuki değerlendirme almanız, sonraki tüm aşamaları rahatlatır. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosya incelemesinin yerini tutmaz.