İş sözleşmesinin işveren tarafından feshinde, çalışan çoğu zaman işe iade talep edebilir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde bu davanın kaderini belirleyen asıl mesele ispattır: feshin geçerli bir sebebe dayandığını göstermek kural olarak işverene düşer. Rehber, ispat dengesini merkeze alır.
Zorunlu Arabuluculuk Basamağı
İşe iade uyuşmazlığında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu aşamada anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava yoluna gidilir. Arabuluculuk süresinin dava açma süresine etkisi ve tutanağın içeriği, sonraki adımı doğrudan etkilediği için ihmal edilmemelidir.
İspat Yükü Kimde?
- Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat kural olarak işverene aittir.
- Çalışan, ileri sürdüğü sendikal ya da ayrımcı sebep gibi iddiaları destekler delil sunar.
- Savunma alınmadan yapılan fesihlerde usul eksikliği öne çıkabilir.
Fesih bildiriminin yazılı olması, sebebin açık ve kesin gösterilmesi büyük önem taşır; sonradan sebep değiştirmek işvereni zayıflatır.
Delil Olarak Hangi Belgeler Öne Çıkar
İşyeri kayıtları, performans değerlendirmeleri, tutanaklar, e-posta ve mesaj yazışmaları, tanık beyanları ispatın omurgasını kurar. 5510 kapsamındaki SGK kayıtları çalışma süresini, 6331 kapsamındaki iş sağlığı belgeleri ise bazı fesih gerekçelerini test etmede kullanılır. Delillerin fesih tarihiyle ilişkisi zaman çizelgesi üzerinde kurulmalıdır.
Kabul Halinde Sonuçlar
Dava kabul edilirse çalışanın başvurusu ve işverenin işe başlatıp başlatmama tercihi devreye girer; buna bağlı olarak boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatı gündeme gelir. Bu kalemlerin talepte doğru kurulması, hükmün uygulanmasında sorun yaşanmaması için gereklidir.
Her feshin arka planı ve belge düzeni farklıdır. Fesih bildirimini aldığınızda süreleri kaçırmamak adına durumu bir hukukçuyla değerlendirmeniz önemlidir.