Mobbing iddiaları, iş hukukunda ispatı en zor uyuşmazlık başlıklarından biridir; çünkü davranışlar çoğu zaman tek tek bakıldığında sıradan görünür, ancak süreklilik ve sistematiklik kazandığında hukuki sonuç doğurur. 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı Kanun ve 7036 sayılı Kanun ekseninde kurulan bir dosyada belirleyici olan, olayların takvim üzerinde birbirini izleyen bir örüntü hâline getirilmesidir.
Örüntüyü Görünür Kılan Kayıt Düzeni
Mobbing dosyasında tek bir güçlü belge aramak yerine, zayıf görünen çok sayıda kaydın birbirini destekleyecek biçimde sıralanması hedeflenir. Görev tanımının daraltılması, iş yerinin fiziki olarak değiştirilmesi, toplantılara çağrılmama, savunma istemlerinin sıklaşması gibi olgular tarih ve saatiyle kaydedilmelidir. Bu kayıtların işten ayrılmadan önce toplanması, sonradan erişimi kapanan kurumsal e-posta ve sistem kayıtları bakımından belirleyicidir.
Hangi Deliller Birlikte Anlam Kazanır
- Kurumsal yazışmalar, görev değişikliği bildirimleri ve performans değerlendirme formları.
- Puantaj, izin ve fazla çalışma kayıtlarındaki ani değişiklikler.
- Aynı ortamda çalışan tanıkların beyanı ve bu tanıkların hâlen çalışıp çalışmadığı bilgisi.
- Sağlık kuruluşu kayıtları ve rapor içerikleri; psikolojik etkinin somutlaştırılmasında rol oynar.
- İş yeri içi şikâyet, disiplin veya iş sağlığı ve güvenliği birimine yapılan başvuruların kayıt altına alınmış hâlleri.
Süre Baskısı: Fesih ile Başvuru Arasındaki Denge
Mobbing nedeniyle haklı nedenle derhal fesih hakkı kullanılacaksa, fesih bildiriminde gerekçenin somut olaylara dayandırılması gerekir; sonradan eklenen sebepler tartışmalı hâle gelir. İş güvencesi kapsamındaki bir fesihte ise 7036 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk dava şartıdır ve fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık başvuru penceresi işler. Bu pencerenin delil toplama telaşıyla kaçırılması, esasen güçlü bir dosyayı dahi sonuçsuz bırakabilir.
Arabuluculukta Anlaşma Kararı Nasıl Verilir
Arabuluculuk oturumu, yalnızca rakamların konuşulduğu bir aşama değildir; hangi alacak kalemlerinin kapsandığı, ibra metninin sınırları ve manevi tazminat talebinin saklı tutulup tutulmadığı burada belirlenir. Kapsamı geniş yazılmış bir anlaşma belgesi, sonradan açılacak davanın önünü kapatabilir. Bu nedenle anlaşma ile dava arasındaki tercih, eldeki tanık ve belge gücü ölçüldükten sonra yapılmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgi amacı taşır. Her iş ilişkisinin kendine özgü belge düzeni ve tarih akışı bulunduğundan, fesih veya başvuru kararı verilmeden önce dosyanın bir avukatla incelenmesi tavsiye edilir.