İşyerinde sistemli baskı iddiası, çoğu zaman fesihle birlikte gündeme gelir ve iddianın ispatı doğrudan kıdem tazminatı hakkını etkiler. Bu rehber 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar ekseninde mobbing dosyasında delil kurgusunu, kıdem hesabını ve arabuluculuk aşamasındaki karar noktalarını ele alır.
İddianın Eşiği: Süreklilik ve Sistematiklik
Tek bir tartışma ya da münferit bir uyarı, hukuken mobbing olarak değerlendirilmez. Aranan unsur, davranışın belirli bir kişiye yönelmesi, süreklilik göstermesi ve çalışanı işten uzaklaştırmaya yönelik sistematik bir örüntü oluşturmasıdır. Bu nedenle dosyada tarih sırasıyla kurulmuş bir kronoloji, tek tek olaylardan daha güçlüdür.
Delil Setinin Kurulması
- Yazışmalar: kurumsal e-postalar, görev değişikliği bildirimleri, savunma istemleri
- Görev ve unvan değişikliklerinin özlük dosyasındaki karşılığı
- Sağlık kayıtları ve raporlar; 6331 kapsamında işyeri hekimine yapılan bildirimler
- Tanık listesi: hâlen çalışan ve ayrılmış personelin ayrı değerlendirilmesi
- İşe giriş-çıkış ve mesai kayıtlarının 5510 kapsamındaki bildirimlerle karşılaştırılması
İstifa mı, Haklı Nedenle Fesih mi?
Bu ayrım dosyanın en pahalı kararıdır. Çalışan yalnızca ayrılmak istediğini yazarsa, kıdem tazminatına ilişkin talep büyük ölçüde zayıflar. Fesih bildirimi; hangi davranışların, hangi tarihlerde yaşandığı ve bunların çalışma koşullarını nasıl çekilmez hâle getirdiği açıkça yazılarak yapılmalıdır. Bildirimin ulaştığı tarih de ayrıca belgelenmelidir.
Arabuluculuk Tutanağı Neyi Kapatır?
İşçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; ancak asıl risk görüşmenin kendisinde değil, tutanağın yazımındadır. Anlaşma sağlanacaksa hangi kalemlerin kapsandığı tek tek yazılmalı; kıdem, ihbar, fazla çalışma, yıllık izin ve manevi tazminat talepleri ayrı satırlarda gösterilmelidir. Genel bir kapsayıcı ifade, henüz hesaplanmamış alacakların da kapsandığı yorumuna yol açabilir. Karşı taraf hizmet süresini ve giydirilmiş ücreti kabul ediyor, tartışma yalnızca miktarda kalıyorsa anlaşma hızlı sonuç verir; ücretin gerçek tutarı veya çalışma süresi tartışmalıysa, kayıtların yargılama içinde incelenmesi genellikle daha doğru bir hesap üretir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih tarihi, işyeri kayıtları ve elinizdeki delillerin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, tutanağı imzalamadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.