Sigortasız çalıştırılma, eksik gün bildirimi ya da yanlış hesaplanan prim, çalışanın hem güncel haklarını hem de emeklilik dönemini etkiler. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu bu ilişkileri düzenler. Bu rehber, SGK uyuşmazlıklarını kıdem hesabıyla birlikte ele alır.
Hizmet Tespiti Davasının İşlevi
SGK'ya hiç bildirilmemiş ya da eksik bildirilmiş çalışma sürelerinin resmi kayıtlara işlenmesi için hizmet tespiti davası açılır. Bu dava, hem emeklilik prim gün sayısını hem de kıdem tazminatına esas süreyi doğrudan etkiler. Kamu düzenini ilgilendirdiği için ispat konusunda titiz bir inceleme yapılır.
İspatta Kullanılabilecek Deliller
- İşyeri kayıtları, bordro ve puantaj belgeleri
- Aynı dönemde çalışan tanıkların beyanları
- Banka üzerinden yapılan ücret ödemelerine ilişkin kayıtlar
Kıdem Hesabına Etkisi
Kıdem tazminatı, çalışma süresi ve son giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Bildirilmeyen sürelerin tespiti, kıdem süresini uzatarak tazminat tutarını artırır. Bu nedenle hizmet tespiti ile kıdem talebi çoğu zaman aynı olgu örgüsü üzerinden birlikte yürütülür.
Başvuru Sırası ve Arabuluculuk
Kıdem ve diğer işçilik alacaklarında 7036 sayılı Kanun gereği arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık hizmet tespiti gibi SGK'nın taraf olduğu davalar bu kuralın dışında değerlendirilir. Bu ayrım gözetilmeden yapılan başvurular, usulden sonuçsuz kalabilir.
Her çalışan dosyası kendi kayıt ve tanık durumuna göre değerlendirilir; bu metin genel bilgidir. Bildirilmeyen sürelerinizi belgelemek zamanla zorlaştığından, durumunuzu bir avukatla erken değerlendirmeniz yerinde olur.