İş ilişkisinden doğan alacak taleplerinde hesap, davadan önce yapılması gereken bir iştir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunların kesiştiği dosyalarda kıdem hesabının dayandığı hizmet süresi tartışmalıysa, önce SGK kayıtlarındaki boşlukların giderilmesi gerekir. Aksi halde arabuluculuk masasına rakamsız oturulur ve karar süre baskısı altında verilir.
Hizmet Dökümünden Hesap Tablosuna
İlk adım, sigortalı hizmet dökümünün işyeri bazında okunmasıdır. Giriş ve çıkış tarihleri, eksik gün bildirimleri, farklı işyeri sicillerinden yapılan bildirimler ve bildirilen kazanç tutarları tek tabloda birleştirilir. Fiilen çalışılan süre ile bildirilen süre arasında fark varsa, bu farkın kaynağı belirlenmeden kıdem hesabı sağlıklı yapılamaz.
Hesabı Etkileyen Kalemlerin Ayrıştırılması
- Giydirilmiş ücrete dahil edilecek düzenli ödemeler ve yan haklar
- Aynı işverene ait farklı işyerleri arasındaki geçişler
- Aralıklı çalışmalarda dönemlerin birleştirilip birleştirilemeyeceği
- Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin sorumluluğa etkisi
- Daha önce yapılmış kısmi ödemeler ve ibraname iddiaları
Arabuluculuk Masasına Rakamla Gitmek
İşçilik alacaklarında arabuluculuk, dava öncesi zorunlu bir aşamadır. Bu aşamada hesap tablosu hazır değilse, teklif edilen tutarın makul olup olmadığı değerlendirilemez. Anlaşma tutanağı imzalandığında kapsamına giren alacaklar bakımından yeniden dava açılamayacağından, tutanağın hangi kalemleri içerdiği tek tek yazılmalıdır. Yalnızca kıdem üzerinden anlaşılıp diğer kalemlerin saklı tutulacağı durumlarda bu husus açıkça belirtilmelidir.
Hizmet Tespiti ile Alacak Davasının Sıralaması
Kayıtlarda görünmeyen bir çalışma dönemi varsa, hizmet tespiti talebi ile alacak talebi farklı yargı yollarına ve farklı taraflara yönelir. Bu iki sürecin sırası dosyanın süresini belirler; tespit sonucunu bekleyen bir alacak hesabı, sonradan güncellenmek zorunda kalabilir. Bu nedenle hangi talebin önce ileri sürüleceği baştan kararlaştırılmalı, tanık listesi ve işyeri kayıtları buna göre hazırlanmalıdır.
Takvim Kontrol Noktaları
- Fesih tarihi ve fesih bildiriminin şekli belgelenir.
- Hizmet dökümü ve bordrolar karşılaştırmalı tabloya işlenir.
- Arabuluculuk başvurusu ve toplantı tarihleri takip edilir.
- Anlaşmama halinde son tutanağın tarihine bağlı dava takvimi kurulur.
- Bilirkişi hesabına esas olacak belgeler dava açılmadan derlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; çalışma biçimi, fesih nedeni ve kayıtların durumu sonucu değiştirir. Hesap ve başvuru kararı öncesinde belgelerinizi inceleyen bir hukukçudan görüş almanız önerilir.