Açık rıza uyuşmazlıklarında ilgili kişinin hakkını kaybetmesinin en sık nedeni, haklı olmaması değil, doğru merciye doğru zamanda başvurmamasıdır. KVKK (6698 sayılı Kanun) iki aşamalı bir yapı kurar: önce veri sorumlusuna başvuru, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet. Bu rehber, başvuru süresi ekseninde bu iki aşamanın nasıl planlanacağını ele alır.
Önce Şu Soru: Gerçekten Açık Rızaya mı Dayanılıyor?
Veri sorumlusu, işlemenin başka bir hukuka uygunluk sebebine dayandığını savunuyorsa tartışma tamamen değişir. Bu nedenle başvuru dilekçesi yazılmadan önce aydınlatma metni, üyelik sözleşmesi ve varsa çerez tercih ekranı incelenmelidir. Rızanın hizmet şartına bağlanmış olması, tek bir kutucukla birden fazla amaç için toplanmış olması veya geri alma yolunun gösterilmemiş olması, dilekçenin çekirdek iddiasını oluşturur.
Başvuru Dilekçesinde Ne Aranır
- İlgili kişinin kimliğini doğrulamaya yeterli bilgi
- Hangi verinin, hangi tarihte, hangi kanaldan işlendiğine dair somut anlatım
- Talebin net biçimde yazılması: silme, yok etme, aktarımın durdurulması, düzeltme
- Tebligata elverişli adres veya kayıtlı elektronik posta bilgisi
- Başvurunun ulaştığını kanıtlayan gönderi kaydı
Cevap Süresi ve Sessiz Kalma
Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Bu sürede hiç cevap verilmemesi de, verilen cevabın yetersiz kalması da şikâyet hakkını doğurur. Kurul'a şikâyet için ilgili kişinin cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük sınır bulunur. Bu iki sürenin birlikte işlediğinin gözden kaçması, dosyaların usulden kapanmasına yol açar.
Tebligat Gecikmesi Altmış Günlük Sınırı Kısaltır
Uygulamada cevap yazısı geç postalanır ya da eski adrese gönderilir. İlgili kişi cevabı elli beşinci günde eline aldığında, kendisine kalan süre otuz gün değil, yalnızca birkaç gündür; çünkü dıştaki altmış günlük sınır işlemeye devam etmiştir. Bu nedenle başvuru yapıldığı gün takvime iki ayrı hatırlatma işlenmeli, cevap gelmese dahi süre sonuna yaklaşıldığında şikâyet hazırlığına başlanmalıdır.
Kurul Kararından Sonrası
Şikâyetin reddi veya verilen kararın yetersiz bulunması hâlinde idari yargı yolu gündeme gelir. Bu aşamada dosyaya sonradan delil eklemek her zaman mümkün olmadığından, şikâyet dilekçesindeki iddia ve belgelerin baştan eksiksiz kurulması önem taşır.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi verir; veri kategorisi, aktarım yapılıp yapılmadığı ve veri sorumlusunun sıfatı süreci değiştirebileceğinden dosyaya özel hukuki destek alınması önerilir.