Kişisel verilerin işlenmesinde açık rızanın geçerli olup olmadığı tartışması, çoğu dosyada teknik bir hukuk sorunundan önce usul sorunu olarak karşımıza çıkar. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye idari denetim yolunu açar; aynı olay tazminat bakımından adli yargıyı, idari yaptırım bakımından idari yargıyı ilgilendirebilir. Bu üç kanalın süreleri farklıdır ve biri kullanıldı diye diğeri kendiliğinden korunmaz.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, doğrudan Kurula şikâyette bulunamaz; önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurması gerekir. Bu başvuru bir dava şartı işlevi görür ve atlandığında şikâyet usulden reddedilir. Başvuru metninde talebin somut yazılması önemlidir: hangi verinin, hangi tarihte, hangi işleme faaliyeti bakımından silinmesi veya düzeltilmesi istendiği açıkça belirtilmelidir.
Süre Zinciri Nasıl İşler?
- Veri sorumlusunun başvuruya cevap vermesi için kanunda öngörülen otuz günlük süre işler.
- Cevap olumsuzsa veya yetersizse, ilgili kişinin cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet etmesi gerekir.
- Her hâlde, veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış günlük dış sınır aşılmamalıdır.
Bu zincirdeki en sık hata, veri sorumlusunun geç ve kısmi cevabının yeni bir süre başlattığının sanılmasıdır. Dış sınır işlemeye devam eder; bu nedenle başvuru ve cevap tarihleri tek bir takvimde izlenmelidir.
Açık Rızanın Geçerliliği: İspat Kimde?
Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmış olması gerekir. Hizmetin sunulmasının rıza şartına bağlanması, rızayı özgür olmaktan çıkarır. Uygulamada belirleyici olan nokta, rızanın alındığının veri sorumlusu tarafından ispatlanmasıdır. Bu nedenle dosyaya sunulacak ekran akışı, onay kutucuğunun içeriği ve aydınlatma metninin o tarihteki sürümü kritik önemdedir; ilgili kişi bakımından ise kayıt talebinin başvuru dilekçesinde yazılı olarak istenmesi güçlü bir adımdır.
Kurul Kararını Beklemek mi, Tazminat Davasını Açmak mı?
Kurul kararı, hukuka aykırılığın tespiti bakımından değerli bir belgedir; ancak kişilik hakkı ihlaline dayalı tazminat talebi genel hükümlere tabidir ve zamanaşımı işlemeye devam eder. Kurul sürecinin uzayacağı öngörülüyorsa, tazminat talebinin ayrıca ve süresinde ileri sürülmesi tercih edilir. Veri sorumlusunun sunduğu anlaşma metinlerinde ise geniş ibra kayıtlarına dikkat edilmelidir; imzalanan bir feragat, sonraki başvuruların önünü kapatabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Verinin niteliği ve işleme amacı sonucu değiştirebileceğinden, somut olayınızda belgelerle birlikte hukuki değerlendirme alınması önerilir.