Geçmişe ait bir haber, kayıt veya arama sonucu güncelliğini yitirmişse, ilgili kişi verilerinin silinmesini veya erişime kapatılmasını isteyebilir. Ancak unutulma hakkı talepleri çoğu zaman esastan değil, yanlış sırayla yürütüldüğü için sonuçsuz kalır. KVKK sistemi kademeli bir başvuru mimarisi öngörür ve her kademenin kendi süresi vardır.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun kapsamında ilgili kişi, doğrudan Kurula gitmeden önce talebini veri sorumlusuna iletmek zorundadır. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır; talebin konusu, hangi verinin hangi gerekçeyle silinmesinin istendiği açıkça yazılmalıdır. Veri sorumlusuna başvuru yapılmadan Kurula iletilen şikâyetler, esas incelemeye alınmadan reddedilir.
Kurula Şikâyet ve Süre Disiplini
Veri sorumlusu talebi reddederse, yetersiz yanıt verirse veya kanunda öngörülen sürede hiç cevap vermezse, ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Burada iki ayrı süre birlikte işler: cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ve başvuru tarihinden itibaren işleyen üst sınır. Bu nedenle başvurunun tebliğ tarihi, cevabın geliş tarihi ve şikâyet tarihi tek bir takvimde tutulmalıdır. Süre kaçırıldığında hakkın kendisi ortadan kalkmasa da o başvuru yolu kapanır.
Kurul Kararına Karşı Hangi Yargı Yolu?
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, karara karşı idari yargıda iptal davası açılır. Bu aşamada dava süresi ve dilekçe usulü bakımından İYUK hükümleri belirleyicidir. Ayrıca kişilik hakkının ihlalinden doğan tazminat istemi, idari yargıdan bağımsız olarak hukuk mahkemesinde ileri sürülebilir.
Arama Sonuçları ile Kaynak İçerik Ayrımı
Uygulamada en sık yapılan hata, arama motoru sonuçlarının kaldırılması ile kaynak sitedeki içeriğin yayından çıkarılmasının aynı talep sanılmasıdır. Bunlar farklı veri sorumlularına yöneltilir ve farklı değerlendirme ölçütlerine tabidir. Arama sonuçlarının indekslenmemesi mümkün olsa bile içerik yayında kalabilir; internet yayınlarına ilişkin 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar bu noktada ayrıca gündeme gelir.
- Verinin güncelliğini yitirip yitirmediği somut olarak gösterilmelidir.
- İçeriğin kamu yararı veya ifade özgürlüğü boyutu tartışılmalıdır.
- Talebin kapsamı adres bazında tek tek belirtilmelidir.
Sulhen Kaldırma mı, Karar mı?
Veri sorumlusuyla yapılacak yazışma çoğu dosyada en hızlı ve en az maliyetli çözümdür; içerik kaldırıldığında uyuşmazlık kendiliğinden sona erer. Buna karşılık aynı verinin farklı mecralarda tekrar yayınlanma ihtimali varsa, bağlayıcı bir karar almak uzun vadede daha koruyucudur. Karar verirken içeriğin yaygınlığı, veri sorumlusunun tutumu ve tazminat talebinin varlığı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgi sunar; verinin türü ve işlenme amacı değerlendirmeyi tamamen değiştirebilir. Başvuru metnini göndermeden önce hukuki destek almanız isabetli olur.