Açık rızaya dayandırılan bir veri işleme faaliyeti tartışmalı hâle geldiğinde, uyuşmazlığın kaderini çoğu zaman esasa ilişkin argümanlar değil, hangi mercie ne zaman başvurulduğu belirler. 6698 sayılı KVKK ilgili kişiye idari bir hat, mahkemelere ise ayrı bir görev alanı tanımıştır; bu iki hattı birbirine karıştırmak süre kaybının en yaygın sebebidir.
Açık Rıza İtirazı Hangi Hatta Girer?
Açık rızanın özgür iradeyle verilmediği, hizmet şartına bağlandığı veya bilgilendirmenin yetersiz kaldığı iddiası önce veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusunun cevabı ya da sessiz kalması, şikâyet hakkının doğduğu andır. Buna karşılık aynı olaydan doğan maddi ve manevi zarar talebi, Kurul sürecinden bağımsız biçimde genel mahkemelerde ileri sürülür. Kurula şikâyet tazminat davasının önşartı değildir; ancak Kurul kararı dosyada güçlü bir dayanak hâline gelebilir.
Süre Zincirini Tek Takvimde Kurmak
KVKK kapsamında süreler zincirleme işler: veri sorumlusuna yazılı başvuru tarihi, cevap için tanınan süre, cevabın öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi ve her hâlde başvuru tarihine bağlı üst süre. Bu dört tarih tek bir çizelgeye yazılmadığında, cevabın geç gelmesi veya hiç gelmemesi ilgili kişi aleyhine sonuç doğurur. Başvurunun tebliğ edilebilir bir kanalla (noter, KEP veya sistemde kayıtlı elektronik posta) yapılması, sürelerin başlangıcını ispat bakımından belirleyicidir.
Kurul Kararından Sonra Hangi Yargı Kolu?
Kurulun şikâyet üzerine verdiği kararlar ile idari para cezası kararlarının denetim yolu aynı değildir ve bu yol mevzuat değişiklikleriyle güncellenmiştir. Dilekçe hazırlanmadan önce yürürlükteki hükmün kontrol edilmesi, yanlış yargı koluna başvurma riskini ortadan kaldırır. Tazminat talebinde ise yetki, davalının yerleşim yeri ve haksız fiile ilişkin genel kurallar çerçevesinde belirlenir; veri sorumlusunun merkezi ile fiilî işleme yerinin farklı olduğu hâllerde bu ayrım önem kazanır.
Uzlaşma ile Dava Arasında Seçim
Veri sorumlusuyla yürütülen yazışma pek çok dosyada verinin silinmesi, aktarımın durdurulması veya kaydın düzeltilmesi gibi taleplerin dava açılmadan karşılanmasına imkân verir. Uzlaşma tercih edildiğinde mutabakat metnine hangi verinin, hangi tarihe kadar ve hangi ortamlardan silineceği yazılmalıdır; aksi hâlde ikinci bir başvuru döngüsü kaçınılmaz olur. Talep tazminat ağırlıklıysa ve karşı taraf ihlali kabul etmiyorsa, yazışmayı uzatmak yalnızca süreleri tüketir.
Buradaki değerlendirme genel nitelikli bilgilendirmedir. Açık rıza metninin içeriği, işlemenin dayanağı ve tarihler dosyadan dosyaya değiştiğinden, adım atmadan önce belgeler üzerinden hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.