Kişisel verilerin silinmesi talebi, verinin nerede tutulduğu sorusuyla birlikte ele alınmadığında yarım kalır. Bir arama motoru sonucunun kaldırılması, aynı verinin yurt dışındaki sunucularda işlenmeye devam etmesini kendiliğinden engellemez. Bu nedenle unutulma hakkı ile veri aktarımı rejimi tek bir dosyada birlikte planlanmalıdır.
İki Farklı Talep, İki Farklı Dayanak
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişiye verilerinin silinmesini, yok edilmesini veya anonim hâle getirilmesini isteme hakkı tanır. Arama sonuçlarından çıkarılma talebi ise, indeksleme faaliyetinin kendisinin bir veri işleme sayılması esasına dayanır. Ayrıca internet yayınlarına ilişkin kanun kapsamında içeriğin kaynağından kaldırılmasına yönelik yol bulunur. Bu üç yol birbirini dışlamaz; verinin kaynağı, aracısı ve arşivi için ayrı başvuru yapılması gerekebilir.
Başvuru Zinciri Nasıl Kurulur?
- Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; bu adım kural olarak zorunludur.
- Veri sorumlusu kanunda öngörülen süre içinde cevap vermezse ya da talep reddedilirse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır.
- Kurul kararına karşı idari yargıda dava açılabilir.
- Kişilik hakkı ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi ise hukuk mahkemesinde ayrıca ileri sürülür.
Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan yapılan şikâyetler, ön koşul yerine getirilmediği için işleme alınmayabilir. Bu nedenle başvurunun tarihi, iletim biçimi ve tebliğ delili özenle saklanmalıdır.
Silme Talebi Her Zaman Kabul Edilir mi?
Hayır. Değerlendirmede, bilginin güncelliği, kamu yararı, kişinin kamusal hayattaki rolü ve verinin işlenmesini gerektiren hukuki yükümlülükler tartılır. Şu ölçütler öne çıkar:
- Bilginin üzerinden geçen süre ve güncelliğini yitirip yitirmediği
- İlgili kişinin kamuya mal olmuş bir kişi olup olmadığı
- İçeriğin haber değeri taşıyıp taşımadığı ve doğruluğu
- Verinin saklanmasını zorunlu kılan mevzuat hükümlerinin bulunup bulunmadığı
Yurt Dışına Aktarımda Denetim Noktaları
Veri yurt dışındaki bir sunucuda işleniyorsa, aktarımın kanunda öngörülen hukuki mekanizmalardan birine dayanması gerekir. Uygulamada kontrol edilmesi gerekenler: aktarımın hangi hukuki zemine dayandığı, aydınlatma metninde aktarımın açıkça belirtilip belirtilmediği, hizmet sağlayıcıyla imzalanan sözleşmede veri işleyen sıfatının ve güvenlik yükümlülüklerinin düzenlenip düzenlenmediği ve veri envanterinde aktarımın kayıtlı olup olmadığıdır. Bu belgeler, hem ilgili kişinin başvurusunda hem de kurul incelemesinde ilk istenen evraklardır.
Uzlaşma mı, Yargı Yolu mu?
Veri sorumlusu talebi kısmen karşılamayı öneriyorsa, örneğin içeriği kaldırmadan arama sonuçlarından çıkarmayı kabul ediyorsa, bu çözüm hızlı sonuç verebilir. Ancak ihlal süreklilik gösteriyor, aynı veri farklı platformlarda yeniden yayımlanıyor ya da aktarımın hukuki dayanağı hiç kurulmamışsa, kurul denetimi ve yargı yolu kaçınılmaz olur. İdari yaptırım kararı ile tazminat talebinin farklı mercilerde yürüdüğü unutulmamalıdır.
Burada yer alan bilgiler genel çerçeve sunmaktadır; veri türü ve işleme amacı sonucu değiştirebilir. Başvuru metninizi göndermeden önce hukuki inceleme yaptırmanız faydalı olacaktır.