Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde açığa çıkması hâlinde ilgili kişinin elindeki en somut araç, verinin silinmesini veya yok edilmesini istemektir. Bu talep hangi sırayla, kime yapılırsa sonuç doğurur? 6698 sayılı KVKK kademeli bir yol öngörür ve bu kademelerin atlanması başvurunun esasa girilmeden reddedilmesine yol açar. Bu rehber sıralamayı ve mercii tablosunu netleştirir.
Muhatabı Doğru Belirlemek
Başvurunun ilk muhatabı, veriyi işleyen veri sorumlusudur. Uygulamada bu kişi bir kurum, bir işletme ya da bir platform olabilir; veri işleyen konumundaki hizmet sağlayıcılar ise kural olarak veri sorumlusunun talimatı çerçevesinde hareket eder. Yanlış muhataba yapılan başvuru süre kazandırmaz. Bu nedenle dilekçe öncesinde aydınlatma metinleri, gizlilik politikaları ve varsa sicil kayıtları incelenerek sorumlu belirlenmelidir.
Kademeli Yol: Başvuru, Şikâyet, Dava
Kanun, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını, talebin reddi veya cevapsız kalması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunmasını öngörür. Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır ve dava idare mahkemesinde görülür. Bu yol, uğranılan zararın giderimi için açılacak hukuk davasından ayrıdır; ikisi paralel yürütülebilir.
Silme Talebini Sonuç Doğuracak Şekilde Yazmak
Genel ifadelerle yapılan silme talepleri çoğu zaman karşılanamaz durumdadır. Dilekçede şunların gösterilmesi gerekir:
- Hangi veri kategorisinin silinmesinin istendiği
- Verinin hangi kanaldan öğrenildiği veya nerede görüldüğü
- İşlemenin hangi hukuki sebebi ortadan kalktığı
- Yedek, arşiv ve üçüncü kişilere aktarılmış kopyaların da kapsandığı
- Cevap için tercih edilen bildirim adresi
Yayılmış İçerik İçin İkinci Kanal
Veri internette yayılmışsa yalnızca veri sorumlusuna başvurmak yetmez. 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bağlantı adreslerinin tek tek belirtilmesi, arama sonuçlarıyla ilişkilendirme talebinin ayrıca gerekçelendirilmesi gerekir. Bu kanal hızlı sonuç verdiği için ihlalin ilk günlerinde değerlendirilmelidir.
Kurul Yolu ile Tazminat Davası Arasındaki Seçim
Kurul süreci idari sonuçlar doğurur ve verinin işlenmesine ilişkin düzeltmeler sağlar; kişisel zararın parasal giderimi ise hukuk mahkemesinin konusudur. Tercih yapılırken ihlalin kapsamı, verinin niteliği ve zararın belgelenebilirliği ölçülmelidir. Veri sorumlusu uzlaşma yönünde bir çözüm sunuyorsa, silme ve bildirim taahhütlerinin metinde tarih ve kapsamla yazılması gerekir; yalnızca ödeme içeren bir mutabakat verinin dolaşımını durdurmaz.
Bu içerik genel çerçeve sunmaktadır. İhlalin türü, verinin özel nitelikli olup olmaması ve öğrenme tarihi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru dilekçesini göndermeden önce bir hukukçudan görüş almanız yararlı olur.