Kişisel verilerin açık rızaya dayandırılıp dayandırılamayacağı tartışması, çoğu zaman teknik bir hukuk sorunu olarak görülür; oysa uygulamadaki asıl kayıp usulden doğar. KVKK, yani 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye belirli bir sıra izleme yükümlülüğü getirir. Bu sıra atlandığında, esas bakımından haklı bir talep bile sonuçsuz kalabilir. İnternet ortamındaki yayınlar bakımından 5651 sayılı Kanunun ayrı mekanizması da devreye girebilir.
Açık Rıza Gerçekten Geçerli mi?
Açık rızanın geçerliliği üç unsura bağlıdır: belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanmış olması. Bir hizmetin sunulması rızaya bağlanmışsa, iradenin özgürlüğü tartışmalı hâle gelir. Ayrıca rıza, verinin işlenmesi için tek hukuki sebep değildir; kanunda sayılan diğer işleme şartlarından biri varken rızaya dayanılması, çoğu zaman veri sorumlusunun kendi aleyhine kurduğu bir zemin oluşturur.
Başvuru Sırası: Önce Kim, Sonra Kim?
- İlk adım veri sorumlusuna yazılı başvurudur; doğrudan Kurula yapılan şikayet, bu adım tamamlanmadan usulden değerlendirme dışı kalabilir.
- Veri sorumlusunun cevabı yetersizse ya da kanunda öngörülen sürede yanıt verilmezse, Kurula şikayet yolu açılır ve bu yol da kendi süresine tabidir.
- Kurul kararına karşı başvuru idari yargı düzeninde yapılır; genel mahkemeye açılacak dava bu sonucu değiştirmez.
- Uğranılan zararın tazmini talebi ayrı bir yoldur ve idari şikayet sürecinin yerine geçmez.
Dosyayı Hazırlarken Kontrol Edilecekler
- Başvurunun kimliği doğrulanabilir bir kanaldan yapılması ve gönderim tarihinin kayda alınması.
- Talebin somutlaştırılması: hangi veri, hangi işleme faaliyeti, hangi sonuç isteniyor.
- Aydınlatma metninin ve rıza ekranının o tarihteki hâlinin kanıtla saklanması.
- Veri sorumlusunun yanıtının tarih ve içerik olarak dosyaya eklenmesi.
- Aktarım varsa, verinin kimlere iletildiğine ilişkin bilginin ayrıca talep edilmesi.
Sıra Bozulduğunda Ne Olur?
Şikayet yolunun süresi, veri sorumlusuna yapılan başvurunun sonucuna bağlanmıştır. Bu nedenle doğrudan Kurula gitmek yalnızca bir kapıyı çalmamak değil, aynı zamanda saatin kendi aleyhinize işlemesine izin vermektir. İnternet ortamındaki bir yayın söz konusuysa, KVKK süreci yürürken 5651 kapsamındaki talebin ayrı ve eşzamanlı yürütülmesi gerekir.
Bilgilendirme
Bu içerik genel nitelikte açıklama sunar. Veri işleme faaliyetinin yapısı ve tarafların konumu sonucu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde somut duruma göre değerlendirme yapılması yararlı olur.