Unutulma hakkı talepleri çoğu zaman tek bir soruyla başlar: veri nerede duruyor? Bu sorunun cevabı Türkiye sınırları dışına taşıyorsa, hem başvurulacak makam hem de ileri sürülecek gerekçe değişir. Yurt dışına aktarılmış verilerde talebin muhatabını yanlış seçmek, sürecin en sık rastlanan ve en pahalı hatasıdır.
Önce Muhatap, Sonra Merci
6698 sayılı KVKK, ilgili kişinin taleplerini kural olarak önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na yapılan şikâyet, esas incelemeye alınmadan iade edilebilir. Bu nedenle ilk adım, veriyi işleyen gerçek muhatabı tespit etmektir: verinin yalnızca görünür olduğu arama motoru ile veriyi barındıran kaynak site farklı sorumluluk taşır ve her ikisine yapılacak başvurunun içeriği aynı olamaz.
Yurt Dışı Aktarımın Doğurduğu Ek Katman
Veri yurt dışındaki bir sunucuda tutuluyorsa, talep yalnızca silme değil, aktarımın hukuki dayanağının denetlenmesini de kapsar. Aktarımın açık rızaya mı, taahhüde mi yoksa başka bir mekanizmaya mı dayandığı sorulmalıdır. Aynı içerik 5651 sayılı Kanun kapsamında kişilik hakkı ihlali de oluşturuyorsa, erişimin engellenmesi ayrı bir yol olarak açık kalır; ancak bu yol veriyi kaynağından silmez, yalnızca Türkiye'den erişimi kapatır. İki sonucu birbirine karıştırmak, talebin eksik kalmasına neden olur.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- Talebin hangi veriye, hangi adrese ve hangi arama ifadesine ilişkin olduğu
- Verinin güncelliğini yitirdiğine ya da işleme amacının ortadan kalktığına dair somut gerekçe
- Kamunun bilgi edinme yararı ile kişisel menfaat arasındaki dengeye ilişkin açıklama
- Aktarım yapılan ülke veya hizmet sağlayıcıya ilişkin bilinen bilgiler
- Cevap için tercih edilen iletişim kanalı ve tebligata esas adres
Mercii Karışıklığını Önleyen Sıra
- Veri sorumlusuna yazılı, tarihli ve kayıt altına alınmış başvuru yapılır.
- Cevap süresi ve içeriği takip edilir; sessiz kalma da bir sonuç sayılır.
- Ret veya yetersiz cevap hâlinde Kurul'a şikâyet yolu değerlendirilir.
- Kişilik hakkı boyutu için erişim engeli yolu ayrıca ele alınır.
- Kurul kararına karşı yargı yolu, ayrı bir aşama olarak planlanır.
Talebin kapsamını baştan dar tutmak da sık yapılan bir hatadır. Aynı veri hem kaynak sitede, hem arşiv kopyalarında, hem de arama sonuçlarında yer alabilir. Yalnızca birine yöneltilen başvuru sonuç verse bile diğer kanallarda erişilebilirlik sürer; bu nedenle başvuru metninde verinin bulunduğu tüm noktalar tek tek gösterilmelidir.
Değerlendirme Notu
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; her talebin sonucu verinin içeriğine, yayın süresine ve kişinin kamusal konumuna göre değişir. Başvuru metnini göndermeden önce dosyanıza özgü bir hukuki değerlendirme almanız, süre kaybının önüne geçer.