Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma yükümlülüğü, rızadan bağımsız ve her hâlde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. İlgili kişi bakımından asıl mesele ise ihlalin varlığından çok, başvuru takviminin doğru işletilmesidir. 6698 sayılı Kanun, veri sorumlusuna başvuru ile Kurula şikâyet arasında sıkı bir sıra ilişkisi kurar.
Aydınlatmanın eksik sayıldığı hâller
Uygulamada en sık karşılaşılan tablo, metnin var olmasına rağmen işleme amacını, hukuki sebebini, aktarılan tarafları ve toplama yöntemini somut biçimde göstermemesidir. Aydınlatma metninin açık rıza metniyle tek bir onay kutusunda birleştirilmesi, üyelik sözleşmesinin içine gömülmesi ya da yalnızca genel ifadelerle yetinilmesi de eksiklik olarak değerlendirilebilir.
Zorunlu ilk adım: veri sorumlusuna başvuru
Kurula doğrudan yapılan şikâyet, öncesinde veri sorumlusuna başvurulmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır; kimlik teyidini sağlayacak bilgileri, talebi ve dayanağını içermelidir. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Şikâyet penceresi nasıl hesaplanır
- Başvurunun veri sorumlusuna ulaştığı tarih kayıt altına alınır.
- Cevap verilmişse, cevabın öğrenildiği tarih işaretlenir.
- Ret, yetersiz cevap veya süresinde cevapsızlık hâlinde Kurula şikâyet için otuz günlük süre işlemeye başlar.
- Her hâlükârda başvuru tarihinden itibaren altmış günlük dış sınır aşılmamalıdır.
Bu iki süre birlikte çalıştığı için, cevabın geç ulaşması dış sınırı uzatmaz. Takvim yalnızca son güne göre değil, ara kontrol tarihlerine göre kurulmalıdır.
Usulü zayıflatan davranışlar
- Başvurunun gönderim ve teslim kaydının saklanmaması
- Talebin hangi hakka dayandığının belirtilmemesi (bilgi talebi, silme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim gibi)
- Aynı dilekçede birbirini dışlayan taleplerin karışık biçimde ileri sürülmesi
- İnternet ortamındaki içerik için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı yolun hiç değerlendirilmemesi
Şikâyetin ötesindeki sonuçlar
Kurul kararı idari nitelikli olup, zararın giderilmesini kendiliğinden sağlamaz. Somut zarar doğmuşsa genel hükümlere göre tazminat talebi ayrıca değerlendirilmelidir; verinin niteliğine göre ceza hukuku boyutu da gündeme gelebilir. Bu üç yol farklı mercilere ve farklı takvimlere tabidir.
Metin bilgilendirme amaçlıdır. Başvurunuzun içeriği ve zamanlaması sonucu doğrudan etkilediğinden, dilekçe göndermeden önce dosyanıza özgü bir değerlendirme yaptırmanız faydalı olacaktır.