Kişisel verilerin açık rızaya dayandırıldığı hâllerde en sık görülen sorun, rızanın gerçekten özgür iradeyle ve belirli bir amaç için alınıp alınmadığıdır. Hizmetin sunulmasına şart koşulan, tek bir kutuya sıkıştırılan ya da geri alınması pratikte imkânsız hâle getirilen rıza, 6698 sayılı Kanun bakımından geçerli sayılmayabilir. Bu durumda ilgili kişinin Kurula gitmeden önce tamamlaması gereken bir basamak vardır ve bu basamağın atlanması şikayetin usulden reddine yol açar.
Zorunlu ilk adım: veri sorumlusuna başvuru
İlgili kişi talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletmek zorundadır. Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması beklenir. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması ya da hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikayet yolu açılır. Şikayet için cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün öngörülmüştür; bu iki sürenin birlikte takip edilmesi gerekir.
Rızanın geçerliliğini test eden sorular
- Rıza, hizmetin sunulması için ön koşul hâline getirilmiş mi?
- Hangi veri kategorisinin hangi amaçla işleneceği ayrı ayrı gösterilmiş mi?
- Aydınlatma metni ile rıza metni birbirine karıştırılmış mı?
- Yurt dışına aktarım için ayrı bir irade beyanı alınmış mı?
- Rızanın geri alınması, verilmesi kadar kolay bir yolla mümkün mü?
Şikayet dosyasını kurmak
Kurula yapılan başvurunun etkisi, iddianın somut belgeyle desteklenmesine bağlıdır. Bu nedenle veri sorumlusuna gönderilen başvurunun kendisi, gönderim kaydı, alınan cevap ve rıza alındığı ileri sürülen ekranın görüntüsü dosyaya konulmalıdır. Uyuşmazlık bir yayınla ilgiliyse 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma yolu ayrıca işletilebilir. Kurul incelemesinin, uğranılan zarar için açılacak tazminat davasından bağımsız yürüdüğü de gözden kaçırılmamalıdır.
Zaman çizelgesi
- Talep yazılı olarak veri sorumlusuna iletilir ve gönderim belgelenir.
- Otuz günlük cevap süresi takvime işlenir.
- Cevap geldiğinde ya da süre dolduğunda şikayet süresi hesaplanır.
- Şikayet dilekçesine tüm yazışmalar ek olarak sunulur.
- Gerekiyorsa veri işlemenin durdurulması ayrıca talep edilir.
Kişisel veri uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman metinlerin ayrıntısıdır. Aydınlatma ve rıza belgeleriniz incelenmeden yapılacak genel bir değerlendirme yanıltıcı olabileceğinden, başvuru öncesinde belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.