Unutulma hakkı talepleri, doğru gerekçeyle hazırlansa bile sıralamaya uyulmadığında sonuçsuz kalır. KVKK, 6698 ve 5651 çerçevesinde hazırlanan bu rehber, arama sonuçlarından ve yayın kaynağından çıkarma taleplerinde işleyen süreleri ve her aşamanın muhatabını netleştirmeyi amaçlar.
Zorunlu Sıra: Önce Veri Sorumlusu
6698 sayılı Kanun, ilgili kişinin talebini öncelikle veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, bu ön adım tamamlanmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Veri sorumlusu, kendisine ulaşan başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu süre başvurunun ulaştığı tarihten işlemeye başlar; bu nedenle başvurunun tarihi ispatlanabilir bir yöntemle yapılması gerekir.
Kurula Şikâyette İki Ayrı Süre
- Veri sorumlusunun cevabının öğrenildiği tarihten itibaren işleyen otuz günlük süre
- Her hâlde başvuru tarihinden itibaren işleyen altmış günlük üst süre
- Veri sorumlusunun hiç cevap vermemesi hâlinde de üst sürenin işlemeye devam ettiği
- Kurul kararına karşı idari yargı yolunun ayrı bir süreye tabi olduğu
Bu iki sürenin birlikte tutulması gerekir; cevabın geç gelmesi, üst süreyi kendiliğinden uzatmaz.
Arama Motoru mu, Kaynak Yayın mı?
Unutulma hakkı taleplerinde çoğu zaman iki ayrı muhatap vardır. Ad ve soyad ile yapılan aramada çıkan sonuçların listeden çıkarılması talebi arama motoruna yöneltilir; içeriğin kendisinin yayından kaldırılması ise kaynak yayıncıya karşı ileri sürülür. Bir talebin kabul edilmesi diğerini kendiliğinden sonuçlandırmaz. Ayrıca 5651 kapsamında sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli talep edilmesi, KVKK yolundan bağımsız işleyen ayrı bir imkândır ve iki yol birbirinin alternatifi olarak değerlendirilebilir.
Başvuru Metnini Güçlendiren Unsurlar
- Talebe konu bağlantı adresleri tam ve tek tek yazılır.
- Arama sonucunun hangi anahtar kelimeyle elde edildiği belirtilir; genellikle ad ve soyad ile yapılan arama esas alınır.
- İçeriğin güncelliğini yitirdiği, doğruluğunu kaybettiği veya artık işlenmesini gerektiren sebebin ortadan kalktığı somut biçimde açıklanır.
- Kişinin kamusal görev veya bilinirlik durumu dürüstçe belirtilir; bu unsur dengelemede doğrudan rol oynar.
- Başvuru ve cevap tarihleri tek bir tabloda tutulur.
Dengelemede Belirleyici Olan Ölçütler
Unutulma hakkı mutlak değildir; ifade özgürlüğü ve kamunun bilgi edinme menfaati ile birlikte değerlendirilir. İçeriğin üzerinden geçen süre, kişinin toplumsal konumu, verinin doğruluğu ve içeriğin kişinin bugünkü yaşamına etkisi bu değerlendirmede öne çıkar. Başvuruyu yalnızca rahatsızlık gerekçesine dayandırmak yerine bu ölçütlere göre kurmak, kabul ihtimalini artırır. Kurul kararının olumsuz olması hâlinde idari yargı yolu açık kalır; ancak dava süresi kararın tebliğiyle işlemeye başlar.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; verinin niteliği, yayının tarihi ve kişinin durumu sonucu değiştirebilir. Başvuru sıralamasını kurarken ve süreleri hesaplarken dosyanıza özgü hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.