Açık rıza, kişisel verilerin işlenmesinde en çok yanlış anlaşılan hukuka uygunluk sebebidir. 6698 sayılı KVKK ve ilgili düzenlemeler, açık rızanın geçerlilik koşullarını ve veri sahibinin başvuru sürecini ayrıntılı biçimde belirler.
Geçerli Açık Rızanın Unsurları
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin olmalı, bilgilendirmeye dayanmalı ve özgür iradeyle açıklanmalıdır. Bir hizmetin alınmasını rızaya bağlayan, yani rıza vermeyen kişiyi mağdur eden düzenlemeler özgür irade koşulunu zedeler. Ayrıca genel ve sınırsız bir onay metni, açık rıza yerine geçmez.
Rıza Dışındaki İşleme Sebepleri
Kanun, sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük veya meşru menfaat gibi başka sebepler öngörür. Bu sebeplerden biri varsa ayrıca açık rıza alınması gerekmez; hatta gereksiz rıza istemek, işleme sebebinin yanlış seçildiği izlenimi doğurur. Doğru hukuki sebebin baştan belirlenmesi uyum açısından önemlidir.
Veri Sahibinin Talep Yolları
- Verilerinin işlenip işlenmediğini ve amacını öğrenme
- Eksik veya yanlış işlenmiş verilerin düzeltilmesini isteme
- Rızanın geri alınması halinde verinin silinmesini talep etme
- İşlemenin hukuka aykırılığı nedeniyle zararın giderilmesini isteme
Başvuru ve Kurula İtiraz Süresi
Veri sahibi taleplerini önce veri sorumlusuna iletmelidir. Veri sorumlusu, başvuruyu kanunda öngörülen süre içinde yanıtlamakla yükümlüdür. Yanıt verilmemesi ya da yetersiz bulunması halinde, öğrenme tarihinden başlayan süre içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet yolu açılır. Bu sürelerin kaçırılması hak arama imkanını daraltır.
Belgelendirme
Başvurunun tarihi, içeriği ve veri sorumlusunun yanıtı saklanmalıdır. Bu kayıtlar, hem kurul sürecinde hem de olası tazminat talebinde başvurunun usulüne uygunluğunu kanıtlar.
Bu içerik genel bilgi sunar. Açık rızanın geçerliliği ve başvuru süreleri somut işleme faaliyetine göre değiştiğinden, gerektiğinde hukuki destek alınması önerilir.