Kişisel verinin, geçerli bir hukuki sebep veya açık rıza bulunmadan işlenmesi, ilgili kişiye hem başvuru hem şikayet hakkı doğurur. Bu rehber, açık rıza ekseninli veri ihlallerinde izlenecek yolu KVKK (6698) ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde açıklar.
Açık Rızanın Geçerlilik Ölçütü
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilmiş olmalıdır. Bir hizmetin alınmasını rızaya bağlayan, yani rızayı dayatan uygulamalar bu ölçütü karşılamaz. Ayrıca her işleme açık rıza gerektirmez; kanunlarda öngörülme veya sözleşmenin ifası gibi başka hukuki sebepler de bulunabilir. Bu nedenle önce işlemenin gerçekten rızaya mı dayandığı belirlenmelidir.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
Kural olarak ilgili kişi, şikayet yoluna başvurmadan önce talebini veri sorumlusuna iletmelidir. Veri sorumlusunun yanıt vermemesi veya yanıtın yetersiz kalması halinde Kurula şikayet yolu açılır. Bu sıralamanın atlanması, başvurunun usulden değerlendirilememesine yol açabilir.
Başvuruda Somutlaştırılacaklar
- Hangi verinin, hangi tarihte ve hangi kanalla işlendiğinin belirtilmesi
- Talebin (silme, düzeltme, işlemenin durdurulması) net biçimde yazılması
- Veri sorumlusuna yapılan ilk başvurunun ve yanıtının belgelenmesi
- İhlalin doğurduğu somut sonucun ortaya konması
Erişim Engeli ile İdari Süreç
Verinin bir internet içeriğinde yayılması söz konusuysa, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engeli yolları, idari başvurudan bağımsız olarak paralel yürütülebilir. İçeriğin yayılımını durdurmak, çoğu zaman idari sonucu beklemekten daha acildir.
Kayıt Tutmanın Değeri
Veri ihlali dosyalarında en zayıf halka çoğu zaman ispattır. Bu nedenle başvuru, yanıt ve içerik kayıtlarının tarihli biçimde saklanması, sürecin her aşamasında elinizi güçlendirir.
Buradaki bilgiler geneldir; işlemenin dayanağı ve verinin türü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut durumunuzu bir hukukçuyla görüşmeniz önerilir.