Açık rızaya dayanılarak işlenen bir kişisel verinin silinmesi talebinde süreç, çoğu zaman talebin içeriğinden değil, hangi kapıya önce vurulduğundan etkilenir. 6698 sayılı KVKK, veri sahibinin doğrudan Kurula gitmesini değil, önce veri sorumlusuna başvurmasını öngören kademeli bir yapı kurar. Bu sıra atlandığında dosya esasa girilmeden usul yönünden geri döner.
Talebin Hukuki Dayanağını Doğru Kurmak
Silme ve yok etme talebinde ilk soru, verinin hangi işleme şartına dayandığıdır. Açık rızaya dayanan bir işlemede rızanın geri alınması, işlemenin dayanağını ortadan kaldırır. Buna karşılık aynı veri sözleşmenin ifası veya bir kanun hükmü gereği de tutuluyorsa, rızanın geri alınması tek başına silme sonucunu doğurmaz. Bu nedenle başvuru dilekçesinde veri kategorisi, işlemenin amacı ve rızanın hangi tarihte geri alındığı ayrı ayrı yazılmalı; mümkünse veri sorumlusundan önce aydınlatma metninin bir örneği talep edilmelidir.
Veri Sorumlusuna Başvuruda Şekil Meselesi
Başvurunun kimliği doğrulanabilir bir yöntemle yapılması gerekir. Kayıtlı elektronik posta, sisteme daha önce bildirilmiş elektronik posta adresi veya noter kanalı, başvurunun tarihini ispatlanabilir kılar. Dilekçede yalnızca silme istenmemeli; verinin aktarıldığı üçüncü kişilere de bildirim yapılması, aynı verinin yedeklerde ve arşiv sistemlerinde bulunup bulunmadığı ve talebin sonucunun yazılı olarak bildirilmesi ayrı kalemler hâlinde talep edilmelidir. Yanıt gelmediğinde de gelmeme durumunun ispatı, başvurunun ulaştığını gösteren belgeyle sağlanır.
Kurula Şikâyet Aşamasına Geçiş
Veri sorumlusu talebi reddederse, eksik yanıtlarsa veya süresinde cevap vermezse, sıradaki adım Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyettir. Şikâyet dilekçesine ilk başvurunun bir örneği, gönderim kaydı ve varsa yanıt eklenir. Burada sık karşılaşılan eksiklik, ihlalin somut sonucunun anlatılmamasıdır: verinin nerede görünür kaldığı, kimlerle paylaşıldığı ve bunun nasıl bir zarara yol açtığı yazılmadığında dosya soyut bir itiraz görünümünde kalır. Şikâyet yolunun idari nitelikte olduğu, tazminat talebinin ise ayrıca genel mahkemelerde ileri sürüleceği unutulmamalıdır.
İdari Yolla Yetinmek mi, Dava Açmak mı?
Uygulamada birçok dosya, veri sorumlusunun silme taahhüdü vermesiyle çözülür. Bu çözümü kabul etmeden önce şu kontrol yapılmalıdır: taahhüt yalnızca aktif kayıtları mı kapsıyor, yedekleri de içeriyor mu; aktarılan üçüncü kişilerden geri bildirim alınacak mı; ihlalin devam etmesi hâlinde ne olacak? Tazminat yönünden bir talep düşünülüyorsa, idari süreçte verilen taahhüt metninde bu hakların saklı tutulduğu görülmelidir. Yalnızca şikâyetle yetinme kararı hızlı sonuç verebilir, ancak zararın giderimi bakımından dava yolunu kendiliğinden karşılamaz.
Yukarıdaki değerlendirme genel bir çerçevedir. Veri türü, işleme şartı ve veri sorumlusunun yapısı süreci değiştirebileceğinden, somut başvurunuz için hukuki destek almanız yararlı olur.