Kişisel verilerin işlenmesine verilen açık rıza, kural olarak her zaman geri alınabilir. Ancak rıza geri alındıktan sonra verinin gerçekten silinip silinmediği ve silinmemesi hâlinde nereye başvurulacağı çoğu kişi için belirsizdir. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde, silme ve yok etme talebinde mercilerin sırası ile süre riskini ele alıyoruz.
Rıza Geri Alındığında Her Veri Silinir mi?
Açık rıza tek işleme şartı değildir. Bir veri hem rızaya hem de sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük ya da meşru menfaat gibi başka bir şarta dayanıyorsa, rızanın geri alınması o veriyi tek başına silinebilir hâle getirmez. Bu nedenle talep yazılırken hangi veri kategorisinin hangi işleme şartına dayandırıldığı ayrıştırılmalıdır. Aydınlatma metni ve varsa veri envanteri bu ayrıştırmanın temel kaynağıdır.
Başvuru Sırasını Atlamak En Yaygın Hata
Kanun kademeli bir yol öngörür. Önce veri sorumlusuna başvurulur; yanıt verilmez ya da yanıt yetersiz kalırsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet edilir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, ön başvuru koşulu yerine getirilmediği için usulden reddedilebilir. Bu ret üzerine baştan başlanırken geçen zaman, şikâyet için öngörülen süreyi tüketebilir: veri sorumlusunun cevabının tebliğinden ya da cevap verilmemesi hâlinde sürenin dolmasından itibaren işleyen şikâyet süresi kaçırıldığında idari yol fiilen kapanır.
Talep Metnini Güçlendiren Unsurlar
- Hangi verinin, hangi ortamda ve hangi tarihten beri işlendiğinin belirtilmesi
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme seçeneklerinden hangisinin istendiğinin açıkça yazılması
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilere de bildirim yapılmasının talep edilmesi
- Başvurunun kimlik doğrulaması yapılabilecek bir kanaldan gönderilmesi ve gönderim kaydının saklanması
İdari Yol ile Yargı Yolu Birbirinin Alternatifi Değildir
Kurula şikâyet, verinin işlenmesine ilişkin idari yaptırım ve düzeltme sonucunu hedefler. Kişilik hakkının ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talebi ise adli yargıda ayrıca ileri sürülür. İçerik internette yayımlanmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine gidilmesi üçüncü bir kanaldır. Bu üç kanal paralel yürütülebilir; birinin tercih edilmesi diğerini kendiliğinden sona erdirmez. Kurul kararlarına karşı ise idari yargıda dava açılabilir ve bu davanın kendi süresi vardır.
Takvimi Kurmanın Pratik Yolu
- Veri sorumlusuna başvuru tarihi ve tebliğ kaydı yazılır.
- Yanıt için kanunda öngörülen sürenin bittiği gün işaretlenir.
- Şikâyet süresinin son günü, bu iki tarihten hangisi önce gerçekleşirse ona göre hesaplanır.
- Tazminat ve erişim engelleme yolları için ayrı satır açılır.
Buradaki anlatım genel bilgi vermeyi amaçlar. Verinin türü, işleme şartı ve aktarım zinciri sonucu değiştirebileceğinden, başvurunuzu göndermeden önce metni bir hukukçuyla gözden geçirmeniz faydalı olacaktır.