Kişisel verilerin işlenmesine verilen açık rıza her zaman geri alınabilir. Ancak rızanın geri alınması tek başına verinin silinmesi sonucunu doğurmaz; talebin belirli bir sıra izlemesi ve her aşamanın kendi süresi içinde tamamlanması gerekir. Sıranın atlanması, başvurunun esası incelenmeden reddedilmesine yol açar.
Rıza Geri Alınınca Ne Değişir
Açık rıza geri alındığında, veri işlemenin dayanağı yalnızca rıza ise işleme faaliyeti ileriye etkili olarak hukuka aykırı hale gelir. Buna karşılık aynı veri, kanunlarda açıkça öngörülmesi, sözleşmenin ifası veya veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü gibi başka bir işleme şartına da dayanıyorsa işleme devam edebilir. Bu nedenle silme talebinden önce, verinin hangi şarta dayanılarak işlendiğinin aydınlatma metni üzerinden tespit edilmesi gerekir. Talep dilekçesinde bu ayrımın yapılması, kurumun "başka hukuki sebep var" biçimindeki genel cevabını baştan daraltır.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kanun, doğrudan Kurula şikâyet yolunu kapatır; ilgili kişinin önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurul'un belirlediği yöntemlerle başvurması şarttır. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Başvurunun ulaştığı tarihin ispatlanabilir olması bu aşamanın en kritik unsurudur; kayıtlı elektronik posta, noter ya da güvenli elektronik imzalı iletim tercih edilmelidir.
Kurula Şikâyet Süresi
Talebin reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde Kurula şikâyette bulunulabilir. Şikâyet için cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre öngörülmüştür. Bu süreler kaçırıldığında yeniden başvuru yaparak süreyi canlandırmak mümkün olmadığından, ilk başvurunun tarihi takvime doğrudan işlenmelidir.
Kurul Kararına Karşı Yargı Yolu
Kurul kararları idari işlem niteliğindedir; bunlara karşı idari yargıda iptal davası açılır. Yani süreç, veri sorumlusundan başlayıp idari mercide devam eden ve nihayetinde idare mahkemesinde sonuçlanan üç halkalı bir zincirdir. Bu zincirin bir halkasını atlayarak doğrudan mahkemeye gidilmesi, dava şartı yokluğu sonucunu doğurabilir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat talebi ile internet ortamındaki yayın için 5651 sayılı Kanun kapsamındaki kaldırma yolunun ayrı hatlar olduğu da gözden kaçırılmamalıdır.
Başvuru Metninde Sık Görülen Usul Hataları
- Talebin "verilerimi silin" biçiminde genel yazılması, hangi veri kategorisinin kastedildiğinin belirtilmemesi
- Rızanın geri alındığı beyanının ayrı ve açık bir cümleyle yer almaması
- Kimlik teyidi için gereken bilgilerin eksik bırakılması nedeniyle başvurunun işleme alınmaması
- Silme, yok etme ve anonim hale getirme talepleri arasındaki farkın gözetilmemesi
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim yapılması talebinin hiç yazılmaması
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Veri türü ve saklama yükümlülükleri sonucu doğrudan etkileyeceğinden, başvuru metninin somut olaya göre hazırlanmasında hukuki destek almak yararlı olur.