Kişisel verilerini bir şirkete açık rıza ile veren kişi, rızasını geri aldığında verilerin silinmesini isteyebilir. KVKK ve 6698 ekseninde, 5651 kapsamındaki yayın boyutu da devreye girdiğinde, silme ve yok etme talebinin izleyeceği yol birden çok basamaklıdır ve bu basamakların sırası atlanamaz.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
Kanun, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna yöneltmesini öngörür. Bu başvuru yalnızca bir nezaket adımı değildir; Kurula şikâyet yolunun açılabilmesi için aranan ön koşuldur. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması, talebin açık biçimde (silme, yok etme, anonim hâle getirme, üçüncü kişilere bildirim) belirtilmesi ve tebliğ edildiğinin ispatlanabilmesi gerekir. Yanıt verilmemesi hâlinde geçen süre de ayrıca not edilmelidir.
Rızanın Geri Alınması Her Zaman Silme Doğurur mu?
Açık rıza tek başına işleme sebebi ise geri alınmasıyla işleme hukuki dayanağını yitirir. Ancak veri sorumlusunun aynı veriyi başka bir hukuka uygunluk sebebine dayanarak işlemeyi sürdürdüğü hâller vardır; sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük veya saklama süresi öngören mevzuat bunlara örnektir. Bu nedenle talep dilekçesinde hangi verinin, hangi amaçla ve hangi dayanakla işlendiğinin sorulması, sonraki aşamada tartışmayı daraltır.
Şikâyet ve Yargı Yolu Ayrımı
Veri sorumlusundan sonuç alınamazsa Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır. Kurulun verdiği karar idari nitelikte olduğundan, bu karara karşı gidilecek yer idari yargıdır ve İYUK usulü uygulanır. Buna karşılık kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri adli yargıda, hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Aynı olayda idari ve adli yol birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Merci Hatalarının Tipik Görünümleri
- Veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan Kurula şikâyet etmek.
- Kurul kararına karşı hukuk mahkemesinde dava açmak.
- Tazminat talebini şikâyet dilekçesine yazıp ayrıca dava açmamak.
- Yayın niteliğindeki içerik için 5651 yolunu hiç kullanmamak.
- Başvuru ve yanıt tarihlerini belgelemediği için süreyi ispat edememek.
Takip Çizelgesi
- Veri kategorileri ve işleme amaçları listelenir.
- Rızanın geri alındığı tarih ve yöntem kayda geçirilir.
- Veri sorumlusuna başvuru yapılır, tebliğ delili saklanır.
- Yanıt süresi dolunca şikâyet dosyası hazırlanır.
- Kurul kararı sonrası idari yargı süresi takvime işlenir.
Buradaki anlatım genel bilgi amaçlıdır; verinin türü ve veri sorumlusunun dayandığı sebep süreci değiştirebilir. Somut talebinizi başvuru yapmadan önce hukuki değerlendirmeye tabi tutmanız yararınıza olacaktır.