Kişisel verilerinin silinmesini isteyen kişinin doğrudan mahkemeye gitmesi, çoğu dosyada zaman kaybıyla sonuçlanır. KVKK ve 6698 çerçevesinde önce işletilmesi gereken bir başvuru zinciri vardır; bu zincirin ilk halkası atlandığında sonraki aşamalar usulen kapalı kalır. Açık rızaya dayalı işlemelerde ise talebin sonucu, rızanın geri alınmasıyla verinin dayanaksız kalıp kalmadığına göre değişir.
Zincirin İlk Halkası: Veri Sorumlusuna Başvuru
Talep önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle iletilir. Veri sorumlusu, talebi en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Bu başvuru yapılmadan Kurula gidilmesi hâlinde şikâyet incelenmez. Başvuru dilekçesinde kimlik bilgileri, talep konusu veri kategorisi ve hangi hakkın kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.
Açık Rıza Geri Alındığında Ne Olur
Açık rıza, kural olarak her zaman geri alınabilir. Ancak geri alma tek başına silme sonucunu doğurmaz: aynı veri için kanunlarda öngörülme, sözleşmenin ifası ya da hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi gibi başka bir işleme şartı varsa, veri sorumlusu bu dayanağa göre işlemeyi sürdürebilir. Bu nedenle başvuruya verilen cevapta hangi hukuki sebebe dayanıldığı incelenmeli; dayanak gösterilmeyen kalemler ayrıca not edilmelidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
- Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesidir.
- Yok etme, verinin hiç kimse tarafından erişilemez ve geri getirilemez hâle gelmesidir.
- Anonim hâle getirme, verinin başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilememesidir.
- Yedekler, log kayıtları ve üçüncü kişilere aktarılmış kopyalar talebin kapsamına dâhil edilmelidir.
Kurula Şikâyet ve Sonrasında İdari Yargı
Başvuru reddedilir, yetersiz cevaplanır veya süresinde cevaplanmazsa Kurula şikâyet yolu açılır. Kurulun verdiği kararlar idari işlem niteliğinde olduğundan, bu kararlara karşı açılacak iptal davası idari yargıda görülür. Aynı olaydan doğan kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat talebi ise adli yargıda ayrı bir dava konusudur. Bu iki yolun karıştırılması, süresi içinde açılmış bir davanın yargı yolu bakımından reddine yol açar.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Verinin hangi kanaldan ve hangi tarihte toplandığına ilişkin kayıt.
- Verilmişse aydınlatma metni ve rıza beyanının örneği.
- Başvuru dilekçesi ile gönderim kanıtı.
- Veri sorumlusunun cevabı veya cevapsızlığın tespiti.
- 5651 kapsamında ayrıca içerik kaldırma gerekiyorsa, o yol için ayrı bir takvim.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmak içindir. Verinin türü, işleme şartı ve veri sorumlusunun sıfatı sonucu belirgin biçimde değiştirebilir; ihlalin süreklilik taşıdığı durumlarda hukuki destek almakta yarar vardır.