Kişisel verilerin işlenmesinde açık rıza, verildiği gibi geri de alınabilen bir hukuka uygunluk sebebidir. Rıza geri alındığında ise asıl mesele başlar: verinin gerçekten silinip silinmediği ve talebin hangi süreler içinde nereye yöneltileceği. Bu rehber KVKK, 6698 ve 5651 çerçevesinde silme ve yok etme talebinin yürütülmesini ele alır.
Rızanın Geri Alınması Her Zaman Silme Sonucunu Doğurmaz
Veri sorumlusu, aynı işleme faaliyetini rızadan başka bir hukuka uygunluk sebebine dayandırabiliyorsa işlemeyi sürdürebilir. Bir sözleşmenin kurulması için zorunlu olan veriler ile kanunen saklanması gereken kayıtlar bunun tipik örnekleridir. Bu nedenle talep yazılırken, hangi verinin hangi amaçla işlendiği ayrıştırılmalı; toptan bir silme isteği yerine kalem kalem talep kurulmalıdır.
Başvuru Zincirindeki Süre Kapıları
- Önce veri sorumlusuna yazılı veya kanunun öngördüğü yöntemlerle başvurulması
- Veri sorumlusunun kanunda belirtilen süre içinde cevap vermesi
- Cevap verilmemesi veya yetersiz bulunması hâlinde Kurula şikâyet yolunun açılması
- Şikâyetin, cevabın öğrenilmesinden ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren işleyen süreler içinde yapılması
Zincirin ilk halkası atlanarak doğrudan Kurula yapılan şikâyet, başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Bu da fiilen süre kaybı anlamına gelir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Ayrımı
Üç kavram aynı sonucu doğurmaz. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesini ifade eder. Talep metninde hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusunun tercih ettiği yöntem uygulanır.
Yedekler, Aktarılan Taraflar ve İnternet Yayınları
Silme yükümlülüğü yalnızca aktif sistemlerle sınırlı değildir; yedek ortamlar ile verinin aktarıldığı üçüncü taraflar da kapsamdadır. Talep dilekçesinde verinin kimlere aktarıldığının bildirilmesinin de istenmesi, sonraki aşamaların kapsamını belirler. İnternette yayımlanan içerikler bakımından 5651 kapsamındaki kaldırma yolları, veri koruma başvurusuyla birlikte ayrıca değerlendirilebilir.
Cevapsız Kalan Başvuruyu Belgelemek
Şikâyet aşamasında en sık karşılaşılan eksiklik, başvurunun yapıldığının ispatlanamamasıdır. Başvurunun gönderim kaydı, teslim belgesi veya elektronik onayı saklanmalı; sürelerin başlangıcı bu belgeye dayandırılmalıdır. Yanıt gelmişse, yanıtın tebliğ tarihi ayrıca not edilmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; işlenen verinin niteliği ve veri sorumlusunun dayandığı sebep sonucu değiştirir. Talebiniz reddedildiyse veya yanıtsız kaldıysa, şikâyet süreleri işlemeye başladığından değerlendirmeyi geciktirmemeniz uygun olur.