Kişisel veri hukukunda açık rıza sınırsız bir yetki değildir; verildikten sonra geri alınabilir ve verinin silinmesi istenebilir. Bu rehber, KVKK (6698) ve 5651 çerçevesinde açık rıza ve silme-yok etme taleplerini ele alır.
Açık Rıza Ne Zaman Gerekir?
Veri işlemenin bir hukuki dayanağı yoksa açık rıza devreye girer. Ancak sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük veya meşru menfaat gibi başka bir işleme şartı varsa, veri sorumlusu rızaya dayanmadan da işlem yapabilir. Bu ayrım önemlidir: rıza geri alınsa bile başka bir dayanak varsa veri işlenmeye devam edebilir.
Rıza Geri Alındığında Süreç
- Geri alma iradesini yazılı ve kanıtlanabilir biçimde iletmek
- Veri sorumlusuna başvuruyu belgeleyerek yapmak
- İşlemenin başka bir şarta dayanıp dayanmadığını sorgulamak
- Yanıt süresi geçtiğinde Kurula başvuru yolunu değerlendirmek
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme
Verinin ortadan kaldırılması tek biçimde değildir. Silme erişimin kesilmesini, yok etme verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek hale gelmesini, anonimleştirme ise kimliği belirlenemez kılmayı ifade eder. Talep edilen yöntem, verinin türüne ve saklama yükümlülüğüne göre değişir. Bazı verilerde kanuni saklama süresi silmeye engel olabilir.
Başvuru ve İtiraz Zinciri
Önce veri sorumlusuna başvurmak kural olarak zorunludur. Yanıt alınamaz veya yetersiz kalırsa Kurula şikayet yoluna gidilir. İçerik internette yayılmışsa, 5651 kapsamında erişimin engellenmesi ayrıca gündeme gelebilir. Süreçte tarihlerin izlenmesi hak kaybını önler.
Değerlendirme
Rızanın geri alınması ile silme talebi çoğu zaman birlikte yürür ama her verinin hukuki kaderi farklıdır. Bu yazı genel bilgilendirmedir. Somut bir veri ihlali için başvuru yapmadan önce hukuki değerlendirme almanız önerilir.