Kişisel verisinin silinmesini isteyen kişi çoğu zaman doğru talebi yanlış sırayla ileri sürer. Oysa KVKK, 6698 sayılı düzenlemeyle önce veri sorumlusuna gidilmesini öngören kademeli bir yapı kurar. Bu sıranın atlanması, haklı bir talebin esasa girilmeden geri dönmesine yol açar. Bu rehber, açık rızanın geri alınmasından silme ve yok etme talebine uzanan süreci merci ayrımı üzerinden ele alır.
Verinin Hangi Hukuki Sebeple İşlendiğini Belirleyin
Silme talebinin sonucu, verinin yalnızca açık rızaya mı dayandığına yoksa başka bir işleme şartına mı dayandığına göre değişir. Açık rıza geri alındığında, işlemenin başka bir hukuki sebebi yoksa verinin silinmesi gündeme gelir. Buna karşılık sözleşmenin ifası veya kanuni bir yükümlülük gibi ayrı bir sebep varsa, rızanın geri alınması tek başına silme sonucunu doğurmaz. Bu nedenle ilk adım, veri sorumlusundan hangi verinin hangi sebeple işlendiğinin sorulmasıdır.
Başvuru Metnini Sonuç Alacak Şekilde Yazmak
- Kimliğinizi doğrulayacak bilgileri eksiksiz verin; eksik kimlik bilgisi başvuruyu geciktirir.
- Talebinizi tek tek numaralandırın: bilgi talebi, rızanın geri alınması, silme, yok etme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim.
- Hangi veri kategorisinden söz ettiğinizi somutlaştırın; genel ifadeler cevabı da genelleştirir.
- Başvurunun tarihini ve iletim yöntemini kanıtlayacak kaydı saklayın.
- Veri sorumlusunun yanıtını, gerekçesiyle birlikte dosyalayın.
Kurul Şikâyeti ile Tazminat Talebini Ayırmak
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun reddi veya kanuni süre içinde cevapsız bırakılması hâlinde şikâyet yolu açılır. Ancak şikâyet mekanizması, uğranılan zararın tazminine yönelik bir karar üretmez. Maddi ve manevi zararın giderilmesi talebi, genel hükümler çerçevesinde yargı yoluyla ileri sürülür. Uygulamada en çok görülen merci hatası, tazminat beklentisiyle yapılan şikâyet başvurusudur; ikinci sık hata ise veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan şikâyet yoluna gidilmesidir.
İnternet Ortamındaki İçerik İçin Ek Bir Yol
Kişisel veri niteliğindeki bir bilginin internette yayımlanmış olması hâlinde, 5651 sayılı kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi ayrı bir mecra oluşturur. Bu talebin veri sorumlusuna yapılan başvurudan bağımsız olduğunu ve kendi usulünü izlediğini gözden kaçırmamak gerekir. Arama sonuçlarında görünen bağlantılar için yapılacak talep de ayrıca kurgulanmalıdır.
Kurum Tarafı İçin Hazırlık Listesi
- Kişisel veri envanterini güncel tutun; hangi verinin nerede tutulduğunu bilmeden silme yapılamaz.
- Saklama ve imha politikanızı yazılı hâle getirin, süreleri veri kategorisine göre belirleyin.
- Yedekler ve arşiv kopyaları için ayrı bir imha yöntemi tanımlayın.
- Aktarım yapılan taraflara bildirim akışını önceden kurun.
- Başvurulara verilen yanıtları kayıt altına alın; gerekçesiz ret en zayıf savunmadır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar ve her veri işleme faaliyetinin yapısı farklıdır. Talep reddedilmişse veya süre işlemeye başlamışsa, bir sonraki adımı atmadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.