Kişisel verilerin işlenmesinde aydınlatma, sonradan tamamlanabilecek bir formalite değil, işlemenin başladığı anda yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanunun uygulama alanına giren uyuşmazlıklarda ilgili kişinin en sık düştüğü hata, doğrudan Kuruma şikâyette bulunup önce veri sorumlusuna başvurma aşamasını atlamaktır; bu durumda başvuru usulden geri dönebilir.
İki Aşamalı Yolun Sırası
Kural, önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurmak, verilen cevabı ya da cevapsız geçen süreyi bekledikten sonra Kurula şikâyet yoluna gitmektir. Kurula başvuru için cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen bir süre bulunduğundan, veri sorumlusundan gelen yazının tarihi ve tebliğ biçimi mutlaka kayıt altına alınmalıdır. Sıranın atlanması, esas bakımından haklı bir talebin dahi incelenmeden dönmesine yol açar.
Başvuru Metnini İspata Uygun Yazmak
- Hangi verinin, hangi tarihte ve hangi kanalla işlendiği somut olarak belirtilir
- Aydınlatma metninin hiç sunulmadığı mı yoksa eksik olduğu mu iddia edildiği ayrıştırılır
- Açık rıza alındığı savunulacaksa, rızanın nasıl alındığına dair kaydın gösterilmesi istenir
- Talep açık yazılır: bilgi verilmesi, düzeltme, silme veya aktarılan üçüncü kişilere bildirim
- Başvurunun gönderim kaydı ve tebliğ belgesi saklanır
Kanıtlanması Gereken Somut Nokta
Aydınlatmanın yapılmadığını ispat, çoğu zaman olumsuz bir vakıanın ispatı gibi görünür. Bu nedenle mümkün olduğunca dolaylı delil üretilmelidir: kayıt akışının ekran ekran belgelenmesi, formda aydınlatma bağlantısının bulunmadığının tarihli olarak gösterilmesi, çağrı merkezi görüşmelerinde bilgilendirme yapılmadığının kayıt numarasıyla belirtilmesi bu kapsamdadır. Veri sorumlusunun envanter ve politika belgelerinin talep edilmesi de dosyayı güçlendirir.
İçerik Kaldırma ile Karışan Alanlar
İnternet üzerinden yayılan içeriklerde erişimin engellenmesi süreci ile veri koruma başvurusu farklı yollardır ve farklı mercileri ilgilendirir. Aynı olay her iki yolu da doğurabilir; ancak talepler karıştırıldığında her iki başvuru da eksik kalır. Bu nedenle önce hangi sonucun öncelikli olduğu belirlenmeli, yollar paralel fakat ayrı dosyalar halinde yürütülmelidir.
Buradaki bilgiler genel nitelikte olup somut olaya uyarlanmadan sonuç doğurmaz. Başvuru süreleri ve usul kuralları uygulamada ayrıntıya duyarlı olduğundan, elinizdeki yazışmalarla birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.