Kişisel verilerin korunması alanında en sık karşılaşılan usul hatası, doğrudan Kurul'a şikâyette bulunmaktır. 6698 sayılı Kanun iki aşamalı bir yapı kurar: ilgili kişi önce veri sorumlusuna başvurur, ancak bu yol sonuçsuz kaldığında Kurul'a gidebilir. Sıra atlandığında şikâyet esasa girilmeden iade edilir ve arada süreler işlemeye devam eder.
Aydınlatma Yükümlülüğünün Kapsamı
Veri sorumlusu, verileri elde ederken ilgili kişiye kimliğini, işleme amacını, aktarılacağı tarafları ve hukuki sebebi bildirmekle yükümlüdür. Uygulamada tartışma çoğu kez metnin varlığından değil, anlaşılabilirliğinden ve zamanından doğar. Aydınlatmanın veri toplanmadan önce yapılmış olması, açık rıza metninin aydınlatmadan ayrı sunulması ve rızanın hizmet şartına bağlanmamış olması ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
İki Aşamalı Takvim
- Birinci aşama: Talep yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletilir. Veri sorumlusunun cevap süresi en geç otuz gündür.
- İkinci aşama: Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse; öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunulur.
- Kurul kararına karşı: İdari nitelikteki karara karşı idari yargı yolu açıktır.
- Tazminat talebi: Uğranılan zararın giderilmesi için genel mahkemelerde dava açma hakkı saklıdır ve Kurula başvuru bunu engellemez.
Başvuru Dilekçesinin Omurgası
- Başvuranın kimliğini doğrulayan bilgiler ve tebligata elverişli adres.
- Hangi verinin, hangi tarihte, hangi kanalla işlendiğinin somut olarak belirtilmesi.
- Talebin net biçimde yazılması: bilgi verilmesi, düzeltme, silme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim.
- Aydınlatma metninin ekran görüntüsü ve erişim tarihinin kaydı.
- Varsa ticari elektronik ileti kayıtları ve ret taleplerinin sonuçsuz kaldığını gösteren belgeler.
Ayrı Mevzuatlarla Kesişme
Aynı olay birden fazla düzenlemeyi ilgilendirebilir. İnternet ortamındaki bir yayın söz konusuysa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma yolu ayrıca işletilir; verinin ele geçirilmesi bir suç oluşturuyorsa savcılığa şikâyet gerekir. Bu yollar birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır ve her biri kendi mercii ile süresine tabidir.
Veri Sorumlusu Tarafında Kontrol
Şikâyetle karşılaşan kuruluşlar açısından savunmanın gücü, işleme faaliyetinin belgelenmiş olmasına bağlıdır. Envanter kayıtları, saklama ve imha politikası, aktarım sözleşmeleri ve ihlal bildirim kayıtları eksiksiz tutulduğunda, süresinde ve gerekçeli cevap vermek mümkün olur.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. Süreler kısa ve birbirine bağlı işlediğinden, veri sorumlusuna başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız, sonraki aşamaların da sağlıklı yürümesini sağlar.