Kişisel verilerin korunması alanında ihlal iddiasının kaderini çoğu zaman içerik değil, usul takvimi belirler. 6698 sayılı Kanun, ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma, ardından Kurula şikâyet etme şeklinde kademeli bir yol öngörür. Aydınlatma metninin eksik veya erişilemez olması ise bu takvimin başlangıç noktasını tartışmalı hâle getirir.
Aydınlatmanın Eksikliği Süreyi Nasıl Etkiler
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğini ve kime aktarıldığını ilgili kişiye önceden bildirmeyi gerektirir. Bu bilgilendirme yapılmamışsa, ilgili kişinin işleme faaliyetinden haberdar olduğu an geriye çekilir. Dolayısıyla başvuru süresi tartışmasında, aydınlatma metninin hangi tarihte ve hangi kanaldan sunulduğu ayrıca kanıtlanmalıdır. Ekran görüntüsü, onay kaydı ve metin sürüm tarihi bu noktada belirleyici olur.
Otuz ve Altmış Günlük Eşiklerin Yönetimi
Kanun, veri sorumlusuna yapılan başvurunun en geç otuz gün içinde sonuçlandırılmasını öngörür. İlgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Buradaki kritik nokta, ikinci sürenin cevap gelmese de işlemeye devam etmesidir.
- Başvurunun tarihi ve gönderim biçimi kayıt altına alınır.
- Otuzuncu gün için takvimde bir kontrol noktası oluşturulur.
- Cevap gelmezse altmış günlük dış sınır esas alınarak şikâyet hazırlanır.
- Cevap kısmi ise hangi taleplerin karşılanmadığı kalem kalem yazılır.
Cevabın Ulaşmaması ve Tebligat Sorunu
Veri sorumlusunun cevabını fiziki posta ile göndermesi hâlinde, ilgili kişiye ulaşmayan bir yanıt yüzünden şikâyet penceresi sessizce kapanabilir. Bu nedenle başvuruda iletişim kanalının açıkça belirtilmesi ve mümkünse kayıtlı elektronik posta ya da sistemde kayıtlı e-posta adresi kullanılması önerilir. Başvurunun aynı gün ulaştığını gösteren teslim kaydı, sonraki aşamada sürenin başlangıcını ispat eden temel belgedir.
Şikâyet Dosyasının Kurgusu
- İhlal edildiği ileri sürülen yükümlülük tek tek adlandırılmalı, genel ifadelerden kaçınılmalı.
- İşlemenin hangi hukuki sebebe dayandırıldığı ve bu sebebin neden yetersiz olduğu tartışılmalı.
- Talep, verinin silinmesi mi, aktarımın durdurulması mı, düzeltme mi olduğu netleştirilmeli.
- Aynı olaydan doğan 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik talepleri ayrı yol olarak izlenmeli.
Kurul Kararı Sonrası Yargı Yolu
Kurul kararına karşı idari yargıya başvurulabilir. Bu aşamada İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki dava açma süresi işleyeceğinden, kararın tebliğ tarihi ilk günden itibaren takvime işlenmelidir. Şikâyet dosyasında ileri sürülmemiş bir gerekçenin dava aşamasında ilk kez tartışılması, çoğu zaman ispat yükünü ağırlaştırır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Veri işleme faaliyetinin niteliği, kullanılan hukuki sebep ve şirket içi kayıtların durumu sonucu doğrudan etkiler; ihlal iddiası ciddiyse başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınması yararlı olur.