Veri sorumlusuna kesilen idari para cezalarının önemli bir bölümü, verinin işlenmesinden çok ilgili kişinin bilgilendirilme biçimindeki eksiklikten kaynaklanır. Aydınlatma metninin varlığı tek başına yeterli görülmez; metnin ne zaman, hangi kanalla ve hangi içerikle sunulduğu denetlenir. İtiraz aşamasında tartışma da genellikle bu üç unsur üzerinde yürür.
Ceza hangi eksikliğe dayanıyor
6698 sayılı KVKK, veri sorumlusuna verinin elde edildiği sırada aydınlatma yapma yükümlülüğü getirir. İdari yaptırım kararı geldiğinde ilk yapılması gereken, kararın hangi somut eksikliğe dayandığını ayrıştırmaktır: aydınlatmanın hiç yapılmaması mı, zamanında yapılmaması mı, yoksa içeriğinin yetersizliği mi. Bu ayrım yapılmadan yazılan itiraz dilekçesi genellikle kararın gerekçesine hiç değmez.
İtirazın merci ve niteliği
İdari para cezalarına karşı başvuru, kabahatler rejimindeki genel usule göre yürütülür ve süresi kısadır. Başvurunun süresinde ve doğru mercie yapılması, esasa ilişkin en güçlü savunmanın önüne geçen bir eşiktir. Faaliyet internet ortamı üzerinden yürütülüyorsa 5651 kapsamındaki yükümlülüklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir; iki mevzuatın kesiştiği noktada hangi yükümlülüğün ihlal edildiği net gösterilmelidir.
Savunmayı zayıflatan belge boşlukları
- Aydınlatma metninin hangi tarihten itibaren yayında olduğunun gösterilememesi
- Onay ve bilgilendirme kayıtlarının sistemsel olarak tutulmaması
- Veri işleme envanterinin güncellenmemiş olması
- Aynı konuda daha önce alınmış düzeltici tedbirlerin belgelenmemesi
- Cezanın muhatabı olan birim ile fiilî veri sorumlusunun ayrıştırılmaması
Başvuru adımları
- Kararın tebliğ tarihi kayda geçirilir ve başvuru süresi buna göre hesaplanır.
- Karardaki her ihlal tespiti ayrı bir başlık hâline getirilir.
- Her tespite karşı hangi kaydın sunulacağı eşleştirilir; sistem log kayıtları öncelikli olarak toplanır.
- Yükümlülüğün yerine getirildiği savunulamıyorsa, cezanın ölçüsüne yönelik ayrı bir talep kurulur.
- Başvuru dilekçesinde hem kararın kaldırılması hem de kademeli olarak azaltılması talep edilir.
Süreci tekrar etmemek için
İtiraz sonucu ne olursa olsun, aynı eksiklik devam ettiği sürece yeni bir yaptırım ihtimali sürer. Bu nedenle itiraz süreciyle eş zamanlı olarak aydınlatma metinlerinin güncellenmesi, kayıt tutma altyapısının kurulması ve iç sorumluluk dağılımının yazılı hâle getirilmesi önerilir. Bu adımların belgelenmesi, sonraki denetimlerde iyi niyetli çabanın göstergesi olarak sunulabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yaptırım kararının gerekçesi ve veri işleme faaliyetinizin yapısı sonucu değiştirdiğinden, itiraz öncesinde hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.