Açık rıza, kişisel veri işlemenin hukuki sebeplerinden yalnızca biridir; buna rağmen uygulamada her işlemenin dayanağı gibi sunulur. 6698 sayılı KVKK ekseninde rızanın geri alınmasıyla birlikte silme ve yok etme talebi ileri sürüldüğünde, veri sorumlusunun sık başvurduğu savunma da bellidir: işleme rızaya değil başka bir sebebe dayanmaktadır. Bu rehber, rıza tartışmasının imha talebine nasıl bağlanacağını ve süreçte hangi kayıtların tutulması gerektiğini ele alır.
Rızanın Geçerliliğini Belirleyen Üç Ölçüt
Belirli bir konuya ilişkin olması
Tek bir onay kutusuyla birden fazla amacın kapsandığı yapılarda, rızanın hangi işlemeyi kapsadığı tartışmalı hâle gelir. Onay ekranının yapısı bu nedenle delil değeri taşır.
Bilgilendirmeye dayanması
Rıza alınırken sunulan metnin içeriği ve erişilebilirliği önemlidir. Bağlantı arkasına gizlenmiş ya da sonradan değiştirilmiş metinler, bilgilendirmenin yeterliliği yönünden sorgulanabilir.
Özgür iradeyle açıklanması
Hizmetin sunulması rıza verilmesi şartına bağlanmışsa, iradenin özgürlüğü tartışılır. Bu husus, özellikle üyelik ve abonelik akışlarında öne çıkar.
Geri Alma Bildiriminin Kurulması
Rızanın geri alınması geleceğe etkilidir; bu nedenle bildirim tarihi kritik öneme sahiptir. Bildirim metninde hangi amaç bakımından rızanın geri çekildiği açıkça belirtilmeli, ardından verinin silinmesi ya da yok edilmesi ayrı bir kalem olarak talep edilmelidir. İki talebin aynı cümlede birleştirilmesi, yanıtın da belirsiz kalmasına yol açar.
Karşı Argümanı Önceden Karşılamak
- Veri sorumlusu başka bir hukuki sebebe dayanıyorsa bunun hangi veri kategorisi için geçerli olduğu sorulmalıdır.
- Saklama yükümlülüğü ileri sürülüyorsa dayanağı ve süresi talep edilmelidir.
- Meşru menfaat savunmasında, dengeleme değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığı gündeme getirilmelidir.
- İnternet ortamındaki yayın söz konusuysa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar ayrıca planlanmalıdır.
Yanıt Gelmediğinde İzlenecek Sıra
Veri sorumlusuna yapılan başvuru yanıtsız kalır ya da yetersiz yanıtlanırsa, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yolu değerlendirilir. Şikâyet dosyasının gücü, başvurunun yapıldığını ve içeriğini gösteren belgelerden gelir. Talep tarihinden sonra gelen ileti, çağrı ya da bildirimlerin kaydedilmesi ise işlemenin sürdüğünü ortaya koyan en somut dayanaktır.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve her veri işleme yapısı kendi koşullarında değerlendirilir. Talebinizi göndermeden önce metnin kapsamını bir hukukçuyla gözden geçirmeniz, sonraki aşamada zaman kazandırır.