Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun biçimde yayımlanmış bir bilginin zamanla güncelliğini yitirmesi hâlinde, o bilginin erişilebilirliğinin sınırlanmasını konu alır. Talebin başarısı, çoğu zaman hukuki argümandan çok bilginin güncelliğini yitirdiğini gösteren somut verilere bağlıdır. Bu rehber, silme ve yok etme taleplerinde başvuru hattını ve delil eksikliğinin nerede sonucu değiştirdiğini ele alır.
Talebin Muhatabı Kim?
Aynı bilgi için birden çok muhatap bulunabilir ve her biri farklı sonuç doğurur:
- Bilgiyi ilk yayımlayan kaynak: içeriğin kendisinin kaldırılmasını sağlar.
- Arama motoru: içerik yerinde kalırken ada bağlı sonuçlarda görünürlüğü azaltır.
- Verileri işleyen kurum veya şirket: kayıtların silinmesi ya da yok edilmesini konu alır.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişiye verilerinin silinmesini, yok edilmesini veya anonim hâle getirilmesini isteme hakkı tanır. Buna karşılık içeriğin bir internet yayını olduğu hâllerde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki mekanizmalar da devreye girebilir. Doğru muhatap seçilmediğinde talep esasa girilmeden sonuçlanır.
Başvuru Metnini Kurmak
- Talep sahibinin kimliği ve ilgili kişi sıfatı açıkça ortaya konur.
- Silinmesi istenen veri, tahmin gerektirmeyecek biçimde tanımlanır; bağlantı adresi veya kayıt tanımı belirtilir.
- Verinin işlenmesini gerektiren sebebin ortadan kalktığı gerekçelendirilir.
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve iletim biçimi saklanır.
- Cevap verilmemesi ya da yetersiz cevap hâlinde Kurula şikâyet yolu değerlendirilir; bu aşamada da süre işlediği unutulmaz.
Güncelliğini Yitirme İddiasını Belgelemek
Bu dosyalarda ispatın merkezinde şu soru vardır: bilgi bugün hâlâ kamuoyunu ilgilendiriyor mu? Buna verilecek yanıt, iddiayla değil belgeyle desteklenmelidir. Bir yargılama sürecine ilişkin haber söz konusuysa sürecin sonucunu gösteren belge; mesleki bir bilgi ise mevcut durumu gösteren kayıt; ticari bir kayıt ise ilişkinin sona erdiğini gösteren evrak sunulmalıdır. Aksi hâlde talep, kişisel rahatsızlık beyanı düzeyinde kalır.
Sık Karşılaşılan Ret Gerekçeleri
- Verinin işlenmesini gerektiren hukuki bir yükümlülüğün sürmesi
- Bilginin ifade özgürlüğü ve haber verme hakkı kapsamında değerlendirilmesi
- Talebin hangi veriye ilişkin olduğunun anlaşılamaması
- Başvurunun usulüne uygun biçimde iletilmemiş olması
- Saklama yükümlülüğü süresinin henüz dolmamış olması
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme Ayrımı
Üç kavram aynı sonucu doğurmaz. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hâle getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesini ifade eder. Talepte hangisinin istendiği açıkça yazılmadığında, veri sorumlusunun yapacağı işlem beklentiyi karşılamayabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Unutulma hakkı talepleri, ifade özgürlüğüyle kurulan denge nedeniyle her olayda ayrı değerlendirilir; başvuru öncesinde dosyanızın hukuki analizini yaptırmanız uygun olur.