KVKK uygulamasında en sık görülen usul hatası, aydınlatma yükümlülüğünün ihlal edildiğini fark eden ilgili kişinin doğrudan Kurula başvurmasıdır. 6698 sayılı Kanun, şikâyet yolunu iki aşamalı kurar; ilk halka atlandığında dosya esasa girilmeden usulden değerlendirilebilir.
Zorunlu İlk Halka: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle iletmek zorundadır. Bu başvuruda kimlik bilgileri, tebligata esas adres ve talebin konusu açıkça yer almalıdır. Veri sorumlusunun cevap için kanunda öngörülen azami süresi bulunur; bu süre içinde verilen cevabın yetersizliği de tıpkı sessiz kalınması gibi şikâyet hakkı doğurur.
Şikâyette Süre Aritmetiği
Kurula şikâyet, cevabın öğrenilmesinden itibaren işleyen süre ile başvuru tarihinden itibaren işleyen azami sürenin kesişiminde yapılmalıdır. Yani veri sorumlusu geç cevap verse bile, başvuru tarihinden itibaren işleyen dış sınır durmaz. Bu ikili yapı gözden kaçtığında, cevap beklerken şikâyet hakkı sessizce tükenebilir. Bu nedenle başvurunun gönderim tarihi, tebliğ tarihi ve cevap tarihi tek bir kayıtta tutulmalıdır.
Aydınlatma Metninde Denetlenen Unsurlar
- Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği
- Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği
- Verilerin kime ve hangi amaçla aktarılabileceği
- Toplama yöntemi ve dayanılan hukuki sebep
- İlgili kişinin sahip olduğu hakların hatırlatılması
Metnin varlığı tek başına yeterli görülmez; açık, anlaşılır ve veri işleme anından önce sunulmuş olması aranır. Aydınlatmanın açık rızayla aynı kutucukta toplanması da başlı başına bir tartışma konusudur.
Şikâyet Dilekçesinin Kurgusu
- Hangi veri işleme faaliyetinin, hangi tarihte gerçekleştiği belirtilir.
- Aydınlatma metninin eksik veya hiç sunulmamış olduğu somutlaştırılır.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve alınan cevap ek olarak sunulur.
- Talep, ihlalin giderilmesi yönünde ölçülebilir biçimde yazılır.
Şikâyet Dışındaki Seçenekler
Kurula şikâyet, uğranılan zararın tazmini için açılacak davanın yerine geçmez. İçerik internet ortamında yayımlanmışsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollar, kişilik hakları ihlal edilmişse genel hükümlere dayalı talepler ayrıca değerlendirilebilir. Bu yollar birbirini dışlamaz; ancak her birinin kendi usulü ve zaman sınırı vardır.
Veri işleme faaliyetinin niteliği ve tarafların sıfatı sonucu belirgin biçimde etkiler. Buradaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır; somut başvurunuzda tarihlerin nasıl hesaplanacağını profesyonel destekle netleştirmeniz önerilir.