Kişisel verilerinin silinmesini ya da yok edilmesini isteyen kişi, çoğu zaman doğrudan denetim kurumuna yazarak süreci başlatmaya çalışır. Oysa 6698 sayılı KVKK, sıkı bir basamak düzeni öngörür. Basamaklardan biri atlandığında talep esastan incelenmeden usulden kapanır ve süre yeniden işletilmek zorunda kalır.
İlk Basamak: Veri Sorumlusuna Başvuru
Silme, yok etme veya anonim hale getirme talebi önce doğrudan veri sorumlusuna iletilmelidir. Başvurunun kime, hangi tarihte ve hangi kanaldan yapıldığı ispatlanabilir olmalıdır; bu nedenle kayıtlı elektronik posta, noter ihtarnamesi ya da veri sorumlusunun ilan ettiği başvuru kanalı tercih edilir. Veri sorumlusuna gitmeden yapılan şikâyet, Kurul tarafından bu ön basamak tamamlanmadığı gerekçesiyle değerlendirilmez.
İkinci Basamak: Kurula Şikâyet
Veri sorumlusunun başvuruyu reddetmesi, yetersiz cevap vermesi ya da hiç cevap vermemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için kanunda öngörülen süreler, cevabın öğrenildiği tarihe ve başvuru tarihine bağlanmıştır; bu iki tarihin belgelenmemesi şikâyetin süre yönünden reddine yol açabilir. Şikâyet dilekçesinde hangi verinin, hangi işleme faaliyeti kapsamında ve hangi hukuki sebebe dayanılarak tutulduğunun tartışılması, talebi soyut olmaktan çıkarır.
Aydınlatma ile Silme Talebi Aynı Şey Değildir
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla ve hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin veri sahibine bildirilmesine ilişkindir. Silme talebi ise işlemenin dayanağının ortadan kalktığı iddiasına dayanır. Aydınlatma metninin eksikliği tek başına verinin silinmesini gerektirmez; aynı şekilde usulüne uygun aydınlatma yapılmış olması da saklama süresi dolan verinin tutulmasını haklı kılmaz. Dilekçede bu iki iddianın ayrı başlıklarda kurulması, cevabın da ayrışmasını sağlar.
Kurul Kararına Karşı Hangi Mahkeme?
Kurulun verdiği karar bir idari işlemdir; bu karara karşı açılacak iptal davası idari yargıda görülür. Buna karşılık kişilik hakkının ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri adli yargının alanındadır. Arama motoru sonuçlarından ya da yayında kalan içeriklerden kaynaklanan taleplerde ise 5651 sayılı kanun çerçevesindeki erişim engelleme yolu ayrıca işler. Aynı olayın bu üç yoldan hangisine ya da hangilerine taşınacağı baştan belirlenmezse, dilekçe yanlış mercie sunulur ve dava usulden reddedilir.
Talebi Güçlendiren Unsurlar
- Verinin hangi tarihte ve hangi ilişki kapsamında verildiğinin gösterilmesi.
- İşleme amacının ortadan kalktığını ortaya koyan belge ya da olayın anlatılması.
- Saklama yükümlülüğü doğuran başka bir mevzuat hükmü bulunup bulunmadığının önceden tartışılması.
- Başvuru ve cevap yazışmalarının tarihli biçimde dosyalanması.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir. Verinin türü, işleme dayanağı ve veri sorumlusunun statüsü sonucu etkileyebileceğinden, başvuru öncesinde dosyanın ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi tavsiye edilir.