Kişisel verilerin yurt dışına aktarıldığı hâllerde aydınlatma yükümlülüğü, standart bir metnin siteye eklenmesiyle yerine getirilmiş sayılmaz. İlgili kişinin verisinin hangi ülkeye, hangi alıcı grubuna ve hangi hukuki dayanakla aktarıldığını anlayabilmesi gerekir. 6698 sayılı KVKK kapsamındaki bu tartışmada, ilgili kişinin izleyeceği yol da belirli bir sıraya bağlıdır ve bu sıranın atlanması başvurunun incelenmeden reddine yol açar.
Aydınlatma Metninde Aranan Somutluk
Uygulamada en çok eleştirilen nokta, aktarımın genel ifadelerle geçiştirilmesidir. Aşağıdaki unsurların metinde ayrı ayrı bulunması beklenir:
- Aktarılan veri kategorilerinin, tüm veriler denilmeden tek tek sayılması.
- Alıcı gruplarının niteliğinin belirtilmesi (bulut hizmet sağlayıcı, grup şirketi, analiz sağlayıcısı gibi).
- Aktarımın dayandığı hukuki mekanizmanın açıkça gösterilmesi.
- Saklama sürelerinin ve imha politikasının belirtilmesi.
- İlgili kişinin haklarını hangi kanaldan kullanabileceğinin gösterilmesi.
Açık Rıza Tek Yol Değildir
Yurt dışı aktarımının yalnızca açık rızaya dayandırılması, kurumsal süreçlerde sürdürülebilir bir çözüm oluşturmaz; rızanın her an geri alınabilmesi, hizmetin kesintiye uğraması sonucunu doğurabilir. Mevzuat, rıza dışındaki mekanizmalara da yer verdiğinden, veri sorumlusunun hangi mekanizmaya dayandığını belgeleyebilmesi gerekir. İlgili kişi bakımından ise, rızanın hizmetin sunulması şartına bağlanıp bağlanmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
Kurula şikâyet yoluna gidilebilmesi için önce veri sorumlusuna başvurulmuş olması gerekir; bu ön aşama atlandığında şikâyet esastan incelenmez. Başvurunun yazılı ve kimliği doğrulanabilir bir kanaldan yapılması, tarihinin kayıt altına alınması önemlidir. Veri sorumlusunun kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemesi veya cevabın yetersiz kalması hâlinde şikâyet hakkı doğar. Bu noktada iki ayrı süre birlikte izlenmelidir: cevap için beklenecek süre ve şikâyet için tanınan süre. Cevabın gecikmesi, şikâyet süresini süresiz biçimde askıya almaz.
İnternet Ortamıyla Kesişen Talepler
Veri, bir internet sitesi üzerinden yayılmışsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engelleme yolları, KVKK kapsamındaki başvurudan bağımsız olarak değerlendirilebilir. Bu iki yolun paralel yürütülmesi, hem yayılmanın durdurulmasını hem de aktarımın hukuka aykırılığının tespitini mümkün kılar.
Not
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri kategorisi, sektör ve aktarım yapısı izlenecek adımları değiştirebileceğinden; başvuru dilekçesini hazırlamadan önce durumu bir hukukçuyla birlikte değerlendirmek, süreç boyunca zaman kazandırır.